Duurzaam wonen in Breda

Het programma in beeld

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Het programma in beeld

Onze ambitie

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Onze ambitie

Breda groeit. De vraag naar woningen blijft groot en tegelijkertijd verandert de samenstelling van de bevolking. Daarom werken we aan voldoende passende woningen voor huidige en toekomstige inwoners. De Omgevingsvisie gaat uit van circa 25.000 woningen gedurende 2021-2040. Per 2026 hebben we daarvan nog circa 20.000 woningen te gaan. Daarvoor zijn voldoende locaties en plannen in beeld. De ambitie in deze bestuursperiode is om voor 7.000 woningen de bouw mogelijk te maken in concrete 'harde’ plannen. We zorgen voor een gevarieerd woningaanbod, met bijzondere aandacht voor betaalbare woningen, doorstroming en woonvormen die aansluiten bij verschillende levensfasen en doelgroepen. Daarbij benutten we de bestaande woningvoorraad beter en geven we ruimte aan vernieuwende woonconcepten en initiatieven vanuit de samenleving.

We bouwen aan een hoogstedelijk centrum, aantrekkelijke wijken en vitale dorpen waar wonen, voorzieningen, groen en mobiliteit hand in hand gaan. Nieuwe ontwikkelingen dragen bij aan leefbare buurten waarin inwoners elkaar kunnen ontmoeten en waar voorzieningen meegroeien met Breda. Zo zorgen we ervoor dat inwoners zoveel mogelijk in hun eigen wijk of dorp kunnen blijven wonen.

Breda wil een stad zijn waarin iedereen zich veilig, comfortabel en duurzaam kan verplaatsen. Daarom investeren we in een goede bereikbaarheid van stad, wijken en dorpen, stimuleren we lopen, fietsen en openbaar vervoer. Daarnaast zorgen we voor een evenwichtige verdeling van de beschikbare ruimte. Zo kan iedere inwoner kiezen voor een vervoersmiddel dat past bij de reis en het moment.

De groei van Breda gaat hand in hand met verduurzaming, vergroening en klimaatbestendigheid. We investeren in het verduurzamen van woningen, versterken groen en water in de leefomgeving en bereiden de stad voor op de gevolgen van klimaatverandering. Zo bouwen we aan een gezonde, toekomstbestendige en veerkrachtige stad voor huidige en toekomstige generaties.

De groei van Breda vraagt om samenwerking met buur- en regiogemeenten. We stemmen regionale vraagstukken met hen af. Ook agenderen we deze vraagstukken en werken we deze vraagstukken samen verder uit. Breda levert hiervoor een bijdrage aan de relevante regionale netwerken, waaronder de Baronie en de stedelijke regio Breda-Tilburg.

Thema Wonen in Breda

Terug naar navigatie - - Thema Wonen in Breda

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Thema Wonen in Breda - Wat willen we bereiken?

Iedereen verdient een passende woning. Daarom werken we aan voldoende, betaalbare en passende woningen voor inwoners van Breda. In de bestuursperiode 2026 2030 maken we 7.000 woningen mogelijk via harde plannen en realiseren we jaarlijks gemiddeld ten minste 1.500 woningen. In 2027 leveren we 1.500 woningen op. 

We zetten niet alleen in op nieuwbouw, maar ook op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. Door woningsplitsing, woningdelen, optoppen en andere woonvormen stimuleren we dat meer inwoners een passende woning kunnen vinden. Daarbij vergroten we de kansen voor starters, senioren, gezinnen, studenten en andere woningzoekenden.

Wonen staat niet op zichzelf. We werken aan leefbare en gezonde wijken en dorpen waar wonen, zorg, voorzieningen, bereikbaarheid en leefomgeving in samenhang worden ontwikkeld. Tegelijk zorgen we voor een eerlijke verdeling van schaarse woonruimte en voldoende huisvesting voor aandachtsgroepen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Terug naar navigatie - Thema Wonen in Breda - Wat gaan we daarvoor doen?
  • Versnellen woningbouw
    We werken samen met corporaties, ontwikkelaars en andere partners aan versnelling van woningbouwprojecten. Daarbij sturen we op voldoende betaalbare woningen en een evenwichtige woningvoorraad die aansluit bij de behoefte van Breda.
  • Regie op de volkshuisvesting versterken
    We geven uitvoering aan de Wet versterking regie op de volkshuisvesting. Via het volkshuisvestingsprogramma, de huisvestingsverordening met urgentieregeling en regionale afspraken versterken we de gemeentelijke regie op woningbouw, woonruimteverdeling en de huisvesting van aandachtsgroepen. Dit doen we samen met woningcorporaties, ontwikkelaars, zorgpartners, huurdersorganisaties, regio, provincie en Rijk.
  • Bestaande woningvoorraad beter benutten
    Naast nieuwbouw benutten we de bestaande woningvoorraad beter. We stimuleren initiatieven voor woningsplitsing, woningdelen, optoppen, kamerverhuur en (pre)mantelzorgwoningen. Daarmee voegen we woonruimte toe.
  • Betaalbaarheid en eerlijke verdeling
    We versterken de regie op de verdeling van woonruimte. We voeren een urgentieregeling in, actualiseren waar nodig bestaande instrumenten en zetten aanvullende maatregelen in om woningen beschikbaar en betaalbaar te houden voor woningzoekenden die afhankelijk zijn van de Bredase woningmarkt.
  • Wonen en zorg verbinden
    We versterken de samenwerking op het snijvlak van wonen, zorg en welzijn en sturen op de realisatie van voldoende passende woningen zodat inwoners langer zelfstandig kunnen wonen met passende ondersteuning.

Belangrijkste resultaten in 2027:

  • verdere uitvoering van de versnellingsaanpak voor woningbouw
  • vaststelling en uitvoering van het volkshuisvestingsprogramma
  • implementatie van de urgentieregeling binnen de huisvestingsverordening
  • uitwerking van beleid voor woningsplitsing, woningdelen en kamerverhuur
  • verdere uitvoering van de doorstromingsaanpak voor senioren
  • actualisatie van onderdelen van de instrumentaria betaalbare woningbouw
  • versterking van monitoring en sturingsinformatie voor college en raad

Indicatoren

Terug naar navigatie - Thema Wonen in Breda - Indicatoren

Deze begroting bevat een set beleidsindicatoren. Daarmee geven we, naast de begrotingstekst en de financiële overzichten, een beeld van de ontwikkelingen binnen de diverse begrotingsthema’s. We actualiseren deze set elk jaar. Er zijn 111 Bredase indicatoren en 34 landelijk verplichte indicatoren. Een deel hiervan (23 van de 34) is ook opgenomen in de Bredase set indicatoren, maar niet allemaal. Voor diverse thema's is een betere Bredase indicator beschikbaar om op te sturen dan de landelijk verplichte (relatieve) indicator. Elke Bredase indicator staat bij het thema waar deze indicator betrekking op heeft.

Dit programma bevat 19 beleidsindicatoren. Voor alle indicatoren in deze begroting hanteren we peildatum 20 augustus 2026.

Thema-indicatoren
Indicator: Prettig wonen
Omschrijving: Rapportcijfer prettig wonen in de buurt
Bron: Gemeente Breda, Buurtenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
7,7
7,7
7,7
Toelichting: We handhaven de streefwaarde op 7,7. Deze indicator wordt éénmaal per 2 jaar gemeten in de oneven jaren.
Indicator: Zoektijd woningzoekenden
Omschrijving: Zoektijd woningzoekenden alle reactiemodellen in jaren (inschrijfduur en loting)
Bron: Jaarrapportage Klik voor wonen
Meeteenheid: Tijdsduur in jaren
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
2,8
3
3,1
Toelichting: Dit betreft de gemiddelde zoektijd en gemiddelde inschrijftijd voor een sociale huurwoning in Breda (conform jaarrapportage Klik voor wonen). Dit is niet vooraf invulbaar, enkel achteraf over te rapporteren.
Indicator: Nieuw gebouwde woningen
Omschrijving: Aantal nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Aantal per 1.000 woningen
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
11,22
3,42
Toelichting: Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar stuurt op andere indicatoren, namelijk harde planvoorraad woningen (indicator nr 2204) en opleveringen woningen (indicator nr 67).
Indicator: Demografische druk
Omschrijving: Groene en grijze druk (percentage jongeren tot 20 jaar en ouderen van 65 jaar of ouder ten opzichte van bevolking van 20 tot 65 jaar)
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: %
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
66,8
66,3
66,3
Toelichting: Dit is een landelijk verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.
Indicator: Woonlasten éénpersoonshuishoudens
Omschrijving: Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishoudens
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Bedrag
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
715
736
763
Toelichting: Dit is een landelijke verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.
Indicator: Woonlasten meerpersoonshuishoudens
Omschrijving: Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Bedrag
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
833
861
891
Toelichting: Dit is een landelijke verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.
Indicator: Gemiddelde WOZ-waarde
Omschrijving: WOZ-waarde woningen in duizend euro
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: Bedrag x 1.000
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
381
391
419
Toelichting: Dit is een landelijke verplichte indicator. De gemeente volgt de ontwikkelingen, maar bepaalt hierop geen streefwaarde.
Indicator: Aantal sociale huurwoningen in de goedkope klasse
Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de goedkope prijsklasse
Bron: Monitor sociale voorraad
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
2.384
1.721
1.891
Toelichting: De herijking van deze indicator kon nog niet worden afgerond. Dit hangt samen met de recente oplevering van het rekenkameradvies over het woningbouwbeleid. De besluitvorming hierover willen we graag meenemen in de herijking van deze indicator.
Indicator: Aantal sociale huurwoningen in de betaalbare klasse
Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de betaalbare prijsklasse
Bron: Monitor sociale voorraad
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
17.715
17.141
17.218
Toelichting: De herijking van deze indicator kon nog niet worden afgerond. Dit hangt samen met de recente oplevering van het rekenkameradvies over het woningbouwbeleid. De besluitvorming hierover willen we graag meenemen in de herijking van deze indicator.
Indicator: Aantal sociale huurwoningen in de bereikbare klasse
Omschrijving: Aantal zelfstandige huurwoningen in de bereikbare prijsklasse
Bron: Monitor sociale voorraad
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
3.006
4.344
4.154
Toelichting: De herijking van deze indicator kon nog niet worden afgerond. Dit hangt samen met de recente oplevering van het rekenkameradvies over het woningbouwbeleid. De besluitvorming hierover willen we graag meenemen in de herijking van deze indicator.

Thema Verdeling beschikbare ruimte

Terug naar navigatie - - Thema Verdeling beschikbare ruimte

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Thema Verdeling beschikbare ruimte - Wat willen we bereiken?

Sinds 1 januari 2024 werken we volgens de Omgevingswet. Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) werkt nog niet optimaal. Daarom richten we onze werkwijze zo in dat we binnen de mogelijkheden van het DSO ruimtelijke ontwikkelingen kunnen blijven ondersteunen. Tegelijk bouwen we het omgevingsplan verder op volgens de standaard van de Omgevingswet (STOP-TPOD). Zo houden we onze dienstverlening op peil en maken we ook in 2027 ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk.

Wat gaan we daarvoor doen?

Terug naar navigatie - Thema Verdeling beschikbare ruimte - Wat gaan we daarvoor doen?

In 2027 werken we verder aan het omgevingsplan. Dit is een meerjarig traject. Daarbij werken we zowel gebiedsgericht als thematisch. Participatie is een belangrijk onderdeel van de Omgevingswet. In de Participatieleidraad staat hoe we de stad daarbij betrekken.

We willen onze dienstverlening op het gebied van ruimtelijke plannen op een hoog niveau houden. Daarom werken we met toepasbare regels. Die vertalen de juridische regels uit het omgevingsplan naar een systeem dat begrijpelijk is voor gebruikers. Een regelanalist ondersteunt deze vertaalslag.

Indicatoren

Terug naar navigatie - Thema Verdeling beschikbare ruimte - Indicatoren

Voor dit thema zijn geen indicatoren van toepassing.

Thema Grote woonprojecten in de stad

Terug naar navigatie - - Thema Grote woonprojecten in de stad

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Thema Grote woonprojecten in de stad - Wat willen we bereiken?

De woningnood blijft groot. We bouwen aan een Breda met voldoende ruimte om te wonen, werken, verblijven en ontmoeten. We werken verder aan het realiseren van de woningbouwopgave uit de Omgevingsvisie, namelijk de bouw van ruim 25.000 woningen tot en met 2040. Inmiddels zijn ruim 5.000 woningen gerealiseerd. Voor de resterende opgave van ongeveer 20.000 woningen tot 2040 zijn voldoende locaties en plannen in beeld. In deze bestuursperiode willen we voor 7.000 woningen de bouw mogelijk maken in concrete ‘harde’ plannen. In de bestuursperiode 2026 2030 maken we 7.000 woningen mogelijk via harde plannen en realiseren we jaarlijks gemiddeld ten minste 1.500 woningen. In 2027 leveren we 1.500 woningen op. 

Breda staat aan het begin van een grote schaalsprong. De komende jaren ligt de nadruk op uitvoering en realisatie. We bouwen woningen, laten voorzieningen meegroeien en verbeteren de bereikbaarheid en de kwaliteit van de leefomgeving.

We streven naar de realisatie van gemiddeld minimaal 1.250 woningen per jaar gedurende 2025-2030. Daarmee geven we uitvoering aan de afspraken uit de Woondeal stedelijke regio Breda-Tilburg. Dit doen we samen met woningcorporaties, ontwikkelaars, beleggers, maatschappelijke partners, provincie en Rijk.

Wat gaan we daarvoor doen?

Terug naar navigatie - Thema Grote woonprojecten in de stad - Wat gaan we daarvoor doen?

We zetten in op het mogelijk maken van de bouw van 7.000 woningen in deze bestuursperiode.

We werken aan het verder verhogen van de woningbouw, versnellen van woningbouwprocedures en nemen belemmeringen weg waar dat mogelijk is. We geven prioriteit aan de grote gebiedsontwikkelingen die bijdragen aan de groei van Breda. Deze ontwikkelingen combineren woningbouw met voorzieningen, werkgelegenheid, mobiliteit, groen en een aantrekkelijke openbare ruimte.

We blijven sturen op een evenwichtige woningvoorraad. Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen hanteren we als uitgangspunt 30% sociale huur, 40% middeldure woningen en 30% vrije sector.

Samen met de woningcorporaties en gemeenten in de regio realiseren we een bouwstroom voor woningbouw. Hiermee versnellen we de bouw van betaalbare woningen, vergroten we de continuïteit in de productie en stimuleren we innovatie op het gebied van industrieel, duurzaam en circulair bouwen.

We stimuleren nieuwe woonvormen en benutten de bestaande woningvoorraad beter. Daarbij zetten we onder meer in op tijdelijke woningen, woningdeling, woningsplitsing en optoppen.  

Daarnaast zetten we ons in om in deze bestuursperiode minimaal 500 studentenwoningen toe te voegen. Dit doen we door wonen op de campus mogelijk te maken, tijdelijke studentenwoningen op ’t Zoet te realiseren en soepel om te gaan met hospitaverhuur en woningsplitsing. 

Indicatoren

Terug naar navigatie - Thema Grote woonprojecten in de stad - Indicatoren
Thema-indicatoren
Indicator: Opleveringen woningen
Omschrijving: Gerealiseerde woningbouw (bruto toevoeging)
Bron: Gemeente Breda, afdeling Ruimte
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
1.167
513
1.209
1.250
1.250
Toelichting: We streven naar de realisatie van gemiddeld minimaal 1.250 woningen per jaar in 2025 t/m 2030, overeenkomstig de afspraken uit de woondeal SRBT. Hieraan werken wij samen met onze partners.
Indicator: Harde planvoorraad woningen
Omschrijving: Het aantal woningen in harde planvoorraad
Bron: Gemeente Breda, afdeling Ruimte
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
4.335
6.481
6.421
5.000
5.000
Toelichting: Dit is het totaal aantal woningen in de harde planvoorraad op 31 december van het jaar. De harde planvoorraad is bepalend voor het doel om gemiddeld minstens 1.250 woningen per jaar te realiseren. Woningen in de harde planvoorraad zijn in aanbouw, of hebben daarvoor een vergunning of er kan daarvoor een vergunning worden aangevraagd op basis van een vastgesteld Omgevingsplan. De streefwaarde is berekend op basis van hoeveel woningen we in 3 jaar gebouwd willen hebben. We tellen extra plannen mee (30% meer) om projecten die worden uitgesteld op te kunnen vangen. Dit staat dus los van het doel in het bestuursakkoord om in vier jaar tijd 7.000 woningen naar harde plannen te brengen.

Thema Bereikbaar Breda

Terug naar navigatie - - Thema Bereikbaar Breda

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Thema Bereikbaar Breda - Wat willen we bereiken?

Breda groeit. Daardoor neemt de druk op de openbare ruimte toe. Daarnaast is Breda door de ligging een belangrijk knooppunt tussen (Oost-)Brabant, de Randstad en België. De ruimte in de stad is schaars en wordt gebruikt voor wonen, werken, groen en mobiliteit. Dat vraagt om scherpe keuzes in het mobiliteitssysteem.

We willen dat Breda bereikbaar, veilig, leefbaar en duurzaam blijft voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Verder hangt de mobiliteitsopgave nauw samen met verstedelijking, duurzaamheid en leefbaarheid in stad en dorpen. Daarom zetten we voor de hele gemeente in op een samenhangend netwerk van lopen, fietsen, openbaar vervoer, deelmobiliteit, parkeren en autoverkeer. Dit doen we omdat bij verstedelijking de druk op de openbare ruimte groeit en het nog belangrijker wordt om voorzieningen, onderdelen van het mobiliteitsnetwerk en woon- en werkgebieden logisch en veilig te verbinden. Door de verschillende modaliteiten vroegtijdig mee te nemen in plannen voor nieuwe en bestaande wijken investeren we in aantrekkelijke routes voor alle modaliteiten, verkeersveiligheid en toegankelijke verbindingen voor iedereen. We maken ruimte voor veilige fiets- en looproutes, goede openbaarvervoersverbindingen en bewuste vervoerskeuzes, waarbij we de mobiliteitstransitie een boost geven. Ook voor de (grote) goederenstromen gaan we op zoek naar goede oplossingen.

Omdat mobiliteit niet stopt bij de gemeentegrens werken we met de regio, provincie en het rijk enerzijds aan betere verbindingen over wegen en spoor voor de fiets, het openbaar vervoer en de auto. Anderzijds werken we samen aan de mobiliteitstransitie om de keuzemogelijkheden van onze onwoners en bezoekers te vergoten. Dit is nodig om Breda en de omliggende dorpen goed bereikbaar en aantrekkelijk te houden.

Parkeren vormt een onmisbare schakel binnen het mobiliteitssysteem. Daar waar mobiliteit gaat over de beweging, gaat parkeren over de bestemming. Iedere reis begint en eindigt met een parkeerplek. De wijze waarop we parkeren organiseren heeft daarom directe invloed op de bereikbaarheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van Breda. In een groeiende stad vraagt dit om bewuste keuzes in het gebruik van de schaarse ruimte. Door fiets- en autoparkeren integraal mee te nemen in gebiedsontwikkeling, mobiliteit en openbare ruimte zorgen we ervoor dat Breda bereikbaar blijft voor inwoners, ondernemers en bezoekers, terwijl tegelijkertijd ruimte ontstaat voor wonen, groen en verblijf.

Op het vlak van autoparkeren zien we in een verdichtende stad een aantal ontwikkelingen, namelijk een afname van de parkeercapaciteit. Willen we de stad bereikbaar, toegankelijk en gastvrij houden dan moet er in de komende jaren kritisch gekeken worden naar: 

  • hoe en waar we capaciteit kunnen toevoegen
  • hoe we moeten omgaan met de toewijzing van parkeerrechten en tegen welke kosten
  • hoe we de kosten van extra capaciteit en de inkomsten in balans houden

Daarbij blijven we inzetten op de optimalisering van de dienstverlening waarbij digitale toepassingen een middel is om dit te realiseren en geen doel op zich. 

In 2027 voegen we voor fietsparkeren een nieuwe garage toe midden in onze stad. Zodoende creëren we meer ruimte voor de fietser en investeren we in Breda als fietsvriendelijke stad.

In 2027 werken we aan:

 Verkeersveiligheid en bereikbaarheid

  • We verbeteren de verkeersveiligheid rond scholen, sportvoorzieningen en op drukke plekken in wijken en dorpen met nadrukkelijke aandacht voor goede, veilige en toegankelijke looproutes. Hierbij komen inrichtings-, snelheids- en gedragsmaatregelen aan de orde.
  • We werken aan veilige routes en betere doorstroming op belangrijke verbindingen waaronder de Noordelijke Rondweg en blijven met provincie en Rijk in gesprek over een betere doorstroming op de autosnelwegenruit rond Breda (A16, A59, A27 en A58) en een nog betere bereikbaarheid per (inter)nationale spoor.
  • Voor de realisatie van een mobiliteitshub aan de rand van de stad voeren we onderzoeken uit naar onder andere locatie en toe te voegen functies. In de tussentijd wordt gewerkt aan een (tijdelijke) oplossing om ervaring op te doen met ‘parkeren op afstand’.

  • Met communicatie en gerichte gedragsbeïnvloeding stimuleren we vaker lopen, meer fietsen, gebruik van het openbaar vervoer en deelmobiliteit en bewuster reizen door bijvoorbeeld buiten piekmomenten te reizen waar en wanneer dat kan.

 Lopen

  • We werken aan aantrekkelijke looproutes tussen woningen, voorzieningen en bushaltes.
  • We nemen fysieke barrières, zoals ontbrekende trottoirs, onlogische routes of slecht toegankelijke kruisingen weg.
  • We maken, waar dit niet het geval is, looproutes toegankelijk voor ouderen, kinderen en mensen met een beperking.

 Fiets

  • Voor het versterken van Breda als fietsstad investeren we in veilige en comfortabele fietsroutes, goede fietsvoorzieningen en voldoende fietsparkeercapaciteit.
  • We maken fietsen aantrekkelijker en veiliger door bijvoorbeeld de Haagweg-West en Tuinzigtlaan-Noord her in te richten.
  • Om de positie van de fiets in de binnenstad te versterken en inwoners te verleiden om meer met de fiets naar de binnenstad te komen, doen we een strategische aankoop voor extra fietsparkeren in de binnenstad.

 Openbaar vervoer

  • We optimaliseren haltes, toegankelijkheid en overstappen tussen bus, trein, fiets, lopen en deelmobiliteit.
  • We blijven inzetten op betere regionale en (inter)nationale OV-verbindingen naar alle windrichtingen, hoogwaardig openbaar (stads)vervoer en de BRT Breda-Gorinchem-Utrecht. Hierbij blijven documenten, zoals ‘Toekomstbeeld OV 2040’ en ‘OV in 2040: de zuidelijke hink-stap-sprong' het uitgangspunt.
  • Met een tweejarige pilot samen met de provincie voor nachtbussen op zaterdagavond en -nacht verbinden we Breda beter met de regio en versterken we de stad als veilige, bereikbare en bruisende uitgaans- en meerdaagse verblijfstad.

 Auto

  • De spitsmaatregelen in Prinsenbeek worden structureel voortgezet. Hiervoor worden nog enkele kleine fysieke maatregelen getroffen om de werking van de maatregelen verder te optimaliseren.
  • Voor de Oosterhoutseweg in Teteringen brengen we realistische maatregelen in beeld om de verkeersdruk te verminderen en de verkeersveiligheid te verbeteren.
  • De Noordelijke Rondweg blijft een sleutelroute voor de mobiliteit in en economische ontwikkeling van Breda. We werken verder aan een haalbare en gefaseerde aanpak waarbij verkeersveiligheid, doorstroming, leefbaarheid en het verminderen van barrièrewerking centraal staan. Daarbij blijven we inzetten op cofinanciering door Rijk en provincie Noord-Brabant en onderzoeken we ook de cofinancieringsmogelijkheden van Europa.

Binnenstad
In 2027 werken we plannen uit voor hoe we de maximumsnelheid op de wegen binnen de singels terugbrengen naar 30 km/u en waar dat kan voeren we dat ook al door. Ook werken we aan een bereikbaarheidsplan voor de binnenstad voor bestemmingsverkeer, voetgangers, fietsers en ook logistiek.

Logistiek (vracht)verkeer is noodzakelijk voor de bevoorrading van bedrijven, winkels en voorzieningen, maar vraagt om een zorgvuldige inpassing in de leefomgeving. Met name in de binnenstad. We zetten in op een betere balans tussen bereikbaarheid, economische vitaliteit en leefbaarheid. Dit doen we door doorgaand zwaar verkeer waar mogelijk te beperken, routes beter te sturen en overlast door geluid, uitstoot en verkeersonveiligheid te verminderen.

De invoering van zero-emissielogistiek vraagt om tijdige afstemming met ondernemers, vervoerders en vastgoedeigenaren zodat de overgang uitvoerbaar blijft en de binnenstad bereikbaar blijft voor noodzakelijke leveringen. Concreet werken we aan een onderzoek van logistieke hubs of overslagpunten en handhaven we gericht op ongewenst vrachtverkeer, foutparkeren en blokkeren van routes.

Duurzame mobiliteit
De verduurzaming van de Bredase mobiliteit is een belangrijke pijler van de Mobiliteitsvisie. De uitvoerende werkzaamheden hiervoor zijn ondergebracht in het klimaatplan onder het thema ‘Schone Mobiliteit’. De werkzaamheden die we hiervoor in 2027 uitvoeren, zijn terug te vinden in de klimaatbegroting.

Infrastructurele projecten
In het eerste jaar van deze bestuursperiode stellen we een nieuw meerjarenuitvoeringsprogramma Mobiliteit op voor de periode 2027-2030. In 2027 werken we aan de volgende mobiliteitsprojecten: 

Project

Omschrijving

Fase in 2027

Haagweg West (Esserstraat en Heuvelstraat)

Herinrichting naar een fietsstraat tussen de kruispunten met Esserstraat en Heuvelstraat

Realisatie

Fietsroute Haagse Beemden (Lunetstraat)

Herinrichting van de parallelweg Lunetstraat naar een fietsstraat tussen de Slingerweg en Kazematstraat

Realisatie

Tuinzigtlaan Noord

Herinrichting naar een bij het vigerend snelheidsregime passend wegprofiel

Realisatie

Westerhagelaan/Elleboog

Herinrichting van kruispunt naar rotonde

Realisatie

Academiesingel

Herinrichting naar 30 km/u

Planfase

Prinsenkade fietsstraat

Herinrichting naar een fietsstraat

Planfase

Beverweg

Herinrichting van de Beverweg, inclusief vrijliggende tweerichtingenfietspaden aan beide kanten van de weg

Ontwerpfase

Oosterhoutseweg - Woonakker

Tweerichtingenfietspad Woonakker - Oosterhoutseweg

Ontwerpfase

Nieuwe OV-concessie

Aanpassing van de laatste bushaltes in het kader van de invoering van de nieuwe ov-concessie 2025-2035

Realisatie

Loevesteinstraat (Linksaffer)

Realiseren van een extra opstelstrook om vanaf de Zuidelijke Rondweg linksaf naar Bavel te kunnen

Realisatie

BRT-BGU Breda – Gorinchem - Utrecht

Uitwerken van de plannen voor de snelle busverbinding tussen Breda – Gorinchem – Utrecht

Planfase

Markendaalseweg

Herprofilering en belijning van de Markendaalseweg tussen Irenestraat en Karnemelkstraat/Waterstraat inclusief kruising met de Fellenoordstraat

Realisatie

Ontsluiting Sportpark Roosberg

Verbeteren van de ontsluiting en uitbreiden van parkeervoorziening van Sportpark Roosberg

Realisatie

Fietsbrug over de Singel

Realiseren van een langzaam verkeer brug over de Singel ter hoogte van de watertoren, inclusief realisatie van oversteek over de Wilhelminasingel

Ontwerpfase

Trap Kapittelweg/HOV-baan

Realisatie van een trap bij het viaduct op de Kapittelweg over de HOV-baan

Realisatie

Rotonde Emerparklaan – Heksendans

Herinrichting van het kruispunt Emerparklaan – Heksendans naar een rotonde

Planfase

Moleneind Prinsenbeek

Bijdrage voor verkeersmaatregelen bij groot onderhoudsopgave in het kader van werk met werk maken

Realisatie

Wolfslaardreef – Fietsroute Allee richting Chaam

Bijdrage voor verkeersmaatregelen bij groot onderhoudsopgave in het kader van werk met werk maken

Realisatie

Bushaltes Galderseweg

Verbetering van de bushaltes op de Galderseweg ter hoogte van landgoed Klokkenberg

Nazorg

Topaasstraat

Realisatie van busdoorsteek en herinrichting van de Topaasstraat, als onderdeel van het faciliteren van de OV-Concessie 2025-2035

Nazorg


Mobiliteit in gebiedsontwikkelingen
Mobiliteit maakt vanaf het begin integraal onderdeel uit van de diverse gebiedsontwikkelingen binnen Breda, zoals ‘t Zoet, CrossMark en Bavel. Door bereikbaarheid, verkeersveiligheid, alle modaliteiten (lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto) en parkeren al in de planvorming mee te nemen, ontstaan wijken en gebieden die logisch, veilig en duurzaam zijn ingericht. Dit voorkomt kostbare aanpassingen achteraf en zorgt ervoor dat nieuwe ontwikkelingen goed aansluiten op bestaande netwerken, voorzieningen en toekomstige mobiliteitsbehoeften.

Parkeren

  • uitvoering uitbreiden fietsparkeercapaciteit Nieuwstraat
  • onderzoeken mogelijke uitbreiding fietsenstalling Oude Vest
  • inzetten op meer fietsparkeerfaciliteiten voor diverse doelgroepen
  • Blijven inzetten en uitbouwen van vraag gestuurde tijdelijke fietsparkeercapaciteit o.a. bij evenementen, sportverenigingen en bij specifieke locaties tijdens het fietsseizoen.
  • transformatie Oranje Zuid naar bewonersgarage en fietsenstalling
  • het verlagen van het tarief voor de tweede bewonersvergunning naar € 0
  • Uitwerken van de parkeerkoers op hoofdlijnen en deze vertalen in een uitvoeringsplan als uitwerking van het bestuursakkoord; 
  • mede vormgeven parkeeropgave ’t Zoet en Gasthuisvelden
  • uitvoering groot onderhoud en aanpassing publieksentree Barones
  • invoeren gereguleerd parkeren Tuinzigt en Slingerweg en omgeving
  • voorbereiden aanbesteding Parkeer route informatie systeem (PRIS) 
  • introductie mobiel parkeren in de parkeergarages
  • Opstellen handhavingsaanpak met de menselijke maat, zowel voor fiets- als autoparkeren. 
  • introductie Gehandicapten parkeerkaart op kenteken.  

Indicatoren

Terug naar navigatie - Thema Bereikbaar Breda - Indicatoren
Thema-indicatoren
Indicator: Tevredenheid over bereikbaarheid binnenstad
Omschrijving: Tevredenheid over bereikbaarheid binnenstad door Bredanaars
Bron: Gemeente Breda, stadsenquête
Meeteenheid: %
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
73
75
79
70
70
Toelichting: Minimaal 70% van de Bredanaars is tevreden over de bereikbaarheid van de binnenstad.
Indicator: Tevredenheid over verkeersveiligheid
Omschrijving: Rapportcijfer door Bredanaars van verkeersveiligheid eigen buurt
Bron: Gemeente Breda, Buurtenquête
Meeteenheid: Score tussen 1 en 10
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
6
6,1
Toelichting: Het streven is een zo hoog mogelijk rapportcijfer, omdat de gemeente op verkeersveiligheidsgebied altijd streeft naar beter. Het onderzoek van de Buurtenquête vindt alleen in de oneven jaren plaats.
Indicator: Duurzaam vervoer
Omschrijving: Aandeel duurzame verplaatsingen te voet, met de fiets en het OV (Modal split)
Bron: ODiN/CBS
Meeteenheid: %
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
45,8
44,4
Toelichting: We streven naar een groei van het aandeel duurzame verplaatsingen. Op dit moment is nog geen realisatiecijfer 2025 bekend.

Thema Breda is een duurzame en bestendige stad

Terug naar navigatie - - Thema Breda is een duurzame en bestendige stad

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Thema Breda is een duurzame en bestendige stad - Wat willen we bereiken?

Breda groeit. We bouwen aan nieuwe woningen, voorzieningen en een sterke economie. Tegelijkertijd willen we dat Breda een groene, gezonde en aantrekkelijke stad blijft om te wonen, werken en recreëren. Daarom laten we groei hand in hand gaan met een hoogwaardige leefomgeving waarin groen, water, natuur en leefkwaliteit een vanzelfsprekend onderdeel zijn van de ontwikkeling van onze stad en dorpen. Geen bijzaak, maar de basis onder onze groei. Breda groeit op een manier die de kwaliteit van de leefomgeving versterkt. We zorgen voor een gezonde, veilige en duurzame fysieke leefomgeving ondanks uitdagingen, zoals geluidshinder, stikstof en netcongestie. Daarbij gaan groei, groen en leefbaarheid hand in hand. 

Daarom zetten wij in op de volgende doelen:

  1. We behouden en versterken een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving met aandacht voor bodem, lucht, geluid, geur, biodiversiteit en omgevingsveiligheid. Daarbij voldoen we aan nationale en Europese wet- en regelgeving en vertalen deze naar een aanpak die past bij de ambities van Breda. Het gaat dan bijvoorbeeld over de Natuurherstelwet en de basis geluidsemissie.
  2. We versterken natuur, landschap en biodiversiteit door te investeren in de ecologische groenstructuur.
  3. We streven naar klimaatneutraliteit in 2044 en een robuust energiesysteem. Voor 2030 betekent dit een reductie van 55% CO2-uitstoot ten opzichte van 1990. Uit de meest recente klimaatmonitor blijkt dat Breda op koers ligt met deze doelstelling. In de klimaatbegroting is hiervan een nadere uitwerking opgenomen. 

Passend bij de schaalsprong van de stad willen we voor iedereen op korte afstand groene educatieve ontmoetingsplekken realiseren. Met deze zogenaamde Parkboerderijen streven we naar het versterken van sociale cohesie en het bieden van handvatten om natuur- en klimaatbewust te leven.   

Wat gaan we daarvoor doen?

Terug naar navigatie - Thema Breda is een duurzame en bestendige stad - Wat gaan we daarvoor doen?

Voor een gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving werken we aan het volgende:

  • Met een omgevingsprogramma harmoniseren en actualiseren we het beleid op de diverse milieuthema’s in de periode 2024-2031. Na 2031 vervallen namelijk de oude landelijke kaders en moet het nieuwe omgevingsplan gereed zijn. In 2027 werken we hiertoe aan het volgende:
    • We maken een analyse van de impact van de nieuwe, strengere Europese normen voor luchtkwaliteit die in 2030 gaan gelden. In 2028 moet het Rijk aangeven hoe Nederland die normen denkt te gaan halen.
    • We actualiseren het beleid voor natuur en biodiversiteit op basis van de Europese Natuurherstelverordening en het daaruit volgende Nationale Natuurplan en bijbehorende aanpassing van de Omgevingswet die in september 2026 in ontwerp bekend wordt gemaakt.
    • We treffen voorbereidingen om de geluidstoename van de stad beter te kunnen reguleren. Zo werken we aan de Europees verplichte geluidskaart. Ook moeten alle gemeenten een basis referentieniveau vastleggen voor alle lokale wegen (de basis geluidsemissie).
    • We maken we planregels op omgevingsveiligheid voor de energieopslagsystemen die steeds vaker toegepast worden. In 2026 worden opslagsystemen voor bedrijfsmatig gebruik in het landelijke Beluit Activiteiten Leefomgeving aangemerkt als risicodragende activiteit.
  • We zetten stappen in de voortgang van de aanpak van de resterende locaties met urgente/risicovolle bodemverontreiniging en we onderzoeken met rijksmiddelen of er specifieke verontreinigingen, zoals lood en PFAS in de bodem aanwezig zijn en of er dan risicovolle situaties zijn. 

Voor het versterken van natuur, landschap en biodiversiteit werken we in 2027 aan de volgende projecten:

  • We starten met de inrichting van weidevogelgebied Lage Vuchtpolder fase 2. 
  • We werken verder aan het ontwerp van de ecologische verbindingszone (EVZ) bij de Mark, de Aa of Weerijs en de Singel. 
  • We kopen actief gronden aan en richten ze in voor het Natuurnetwerk, EVZ's en nieuwe bossen. 
  • We blijven de biodiversiteit in het agrarisch gebied stimuleren door financieel bij te dragen aan de provinciale subsidieregelingen ErvenPlus en Stila.
  • We richten de oevers van het Seeligpark in als ecologische verbindingszone.
  • We starten met de herinrichting van de landgoederenzone Haagse Beemden en zorgen daarmee voor een betere balans tussen biodiversiteit, cultuurhistorie en beleving van het gebied.
  • We leggen diverse faunapassages aan om ervoor te zorgen dat natuurgebieden beter verbonden worden en de biodiversiteit in Breda wordt versterkt.

Ten aanzien van de Parkboerderijen werken we aan het volgende:

We bouwen het mobiele huisdierinformatiepunt op de locatie Wolfslaar verder uit en laten het vervolgens reizen langs de verschillende parkboerderijlocaties. 

Dierenwelzijn
Binnen ons dierenwelzijnsbeleid zetten we extra in op het tegengaan van dierenmishandeling. We kijken hierbij naar goede voorbeelden van andere gemeenten. Ook evalueren we de voortgang van de actiepunten uit de nota dieren.

Recreatievoorzieningen

  • De druk op de Galderse Meren blijft toenemen en daarom werken we verder aan de doorontwikkeling van deze recreatieplas. Het vastgestelde gebiedsprofiel is uitgewerkt in een concept-gebiedsvisie. In 2027 bespreken we deze visie verder met het bestuur, omwonenden en andere belanghebbenden om te komen tot een toekomstbeeld voor het gebied.
  • In zwemseizoen 2026 heeft de tijdelijke horeca- en recreatievoorziening haar deuren geopend. We blijven samen met de ondernemer kijken hoe de voorzieningen aansluiten bij de gewenste ontwikkeling van het gebied en de belangen van bezoekers, omwonenden en natuur.
  • Voor alle recreatieplassen maken we afspraken met marktpartijen over de parkeerafwikkeling op drukke dagen, een goed gebruik van de ligweides en het toezicht. Tegelijkertijd ervaren we dat de bereikbaarheid, veiligheid en sfeer rondom de recreatieplassen, met name tijdens piekdagen, in het geding is. We onderzoeken welke maatregelen op zowel korte als lange termijn mogelijk en wenselijk zijn en voeren indien mogelijk experimenten uit.
  • Om bezoekers meer mogelijkheden te bieden om verkoeling te zoeken tijdens warme dagen, blijven we de kwaliteit van het oppervlaktewater in Breda monitoren. Hiervoor werken we samen met enkele Vlaamse en Brabantse steden en waterschap Brabantse Delta.
  • In 2026 stellen we de Visie op Varen Breda 2040 vast. Met de visie geven we richting aan het gebruik, beheer en de ontwikkeling van het Bredase vaarwater en vormt het beleidsmatige en ruimtelijke afwegingskader voor toekomstige keuzes rondom varen, ligplaatsen en waterrecreatie.

Indicatoren

Terug naar navigatie - Thema Breda is een duurzame en bestendige stad - Indicatoren
Thema-indicatoren
Indicator: Reductie broeikasgassen
Omschrijving: Netto reductie broeikasgassen vanuit de gemeente ten opzichte van 1990
Bron: Regionale Klimaatmonitor, aangevuld met prognoses vanuit CE Delft op basis van CEGEM model
Meeteenheid: %
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
39
38
40
45
46
Toelichting: In 2044 wil Breda klimaatneutraal zijn en in 2030 willen we 55% minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990. Voor 2027 streven we naar een afname van 46% ten opzichte van 1990. Hierbij wordt uitgegaan van een lineaire afname van het reductiepercentage tussen het laatst berekende jaar (2025) en de doelstelling voor 2030.
Indicator: Fijnstof
Omschrijving: Aantal dagen per jaar dat concentratie PM10 meer is dan 50 µg/m3
Bron: Luchtmeetnet.nl
Meeteenheid: Gemiddeld aantal dagen
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
3,5
0,5
3,5
Toelichting: De ambitie is om het aantal dagen met overschrijding zover mogelijk terug te brengen. De streefwaarde is maximaal het gemiddelde niveau van de afgelopen drie jaar.
Indicator: Hernieuwbare elektriciteit
Omschrijving: Aandeel hernieuwbare elektriciteit van totale energie
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl BBV
Meeteenheid: % van totale energie
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
30,3
33,6
Toelichting: Dit is een landelijk verplichte indicator, waar de gemeente niet rechtstreeks op stuurt. Er wordt geen streefwaarde bepaald. De realisatie 2025 is op dit moment nog niet beschikbaar.
Indicator: Aantal isolatieingrepen
Omschrijving: Aantal isolatieingrepen in woningen op basis van gemeentelijk regelingen
Bron: Subsidiebureau Breda en RVO
Meeteenheid: Aantal
Realisatie 2023
Realisatie 2024
Realisatie 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2027
4.768
4.500
4.500
Toelichting: We streven naar 4.500 isolatieingrepen in woningen per jaar (per woning zijn meerdere ingrepen mogelijk). Vanaf 2025 houden we de realisatiecijfers bij aan de hand van de door ons verstrekte subsidies isolatieactie en VHF en de door RVO verstrekte subsidies ISDE. Omdat het vaak mogelijk is om meerdere subsidies aan te vragen, kunnen er dubbelingen in de aantallen zitten. Het is niet mogelijk om die dubbelingen te achterhalen, omdat de cijfers van RVO niet op adresniveau verstrekt (kunnen) worden. Daarom geeft het realisatiecijfer uitsluitend de cijfers van de ISDE regeling weer. In 2025 zijn in Breda tevens 425 VHF subsidies en 538 Isolatiesubsidies verstrekt.

Wat mag het programma kosten?

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Wat mag het programma kosten?
Bedragen x € 1.000
Lasten
Jaarrekening 2025
Begroting 2026 na wijziging
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
Wonen in Breda
3.591
5.779
5.262
2.373
2.357
2.355
Verdeling beschikbare ruimte
9.673
6.422
5.334
5.183
5.357
5.381
Grote woonprojecten in de stad
7.803
10.188
22.115
5.401
22.303
4.448
Bereikbaar Breda
19.437
19.088
20.799
20.517
21.002
20.974
Breda is een duurzame en bestendige stad
18.880
33.814
28.289
28.939
17.627
19.915
Totaal lasten
59.384
75.292
81.799
62.413
68.646
53.074
Baten
Wonen in Breda
2.947
347
32
32
32
32
Verdeling beschikbare ruimte
5.560
3.653
2.503
2.503
2.503
2.503
Grote woonprojecten in de stad
7.252
8.276
20.026
3.447
20.402
2.219
Bereikbaar Breda
23.383
23.141
23.522
23.377
23.377
23.377
Breda is een duurzame en bestendige stad
10.375
19.072
15.712
18.098
10.287
11.876
Totaal baten
49.517
54.490
61.795
47.457
56.600
40.007
Stortingen
Algemene reserve programma 3
341
369
368
368
137
137
Exploitatiereserve programma 3
2.500
Investeringsreserve programma 3
3.884
1.311
87
171
196
341
Reserve Bodemfonds
191
191
191
191
191
191
Reserve bovenwijkse voorzieningen
227
186
Reserve FIBI
11
1.035
Reserve Klimaatfonds
326
334
334
334
334
334
Reserve Toekomst bestendig wonen
Reserve Versnellingsopgave Wonen
Totaal stortingen
4.980
3.427
3.481
1.064
858
1.003
Onttrekkingen
Algemene reserve programma 3
1.766
933
3.010
2.384
1.154
1.885
Exploitatiereserve programma 3
1.559
3.621
219
2.625
20
Investeringsreserve programma 3
100
2.327
310
368
378
397
Reserve Bodemfonds
212
1.671
333
333
333
333
Reserve bovenwijkse voorzieningen
14
2.625
1.437
Reserve FIBI
1.230
Reserve Klimaatfonds
44
44
44
44
44
44
Reserve Toekomst bestendig wonen
52
100
100
100
100
100
Reserve Versnellingsopgave Wonen
2.878
Totaal onttrekkingen
3.747
12.550
8.330
5.854
2.029
2.759
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
11.099
11.678
15.155
10.167
10.875
11.311

Financiële toelichting op dit programma

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Financiële toelichting op dit programma

Wonen in Breda
In 2027 wordt het verschil van circa € 3,1 miljoen voornamelijk veroorzaakt door de reserve Versnellingsopgave Wonen, waarvan de verwerking plaatsvindt zodra de beschikbare middelen bekend zijn. Daarnaast nemen de baten en lasten af door het aflopen van de SRBT Woondeal en verschuift een deel van de middelen voor de Wet Regie Volkshuisvesting naar 2027.

Verdeling van de beschikbare ruimte
Ruimtelijke ordening
In 2027 nemen de lasten binnen Ruimtelijke Ordening af ten opzichte van 2026. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in 2026 incidenteel budget beschikbaar was gesteld voor de implementatie van de Omgevingswet. Dit eenmalige budget is in 2027 niet meer opgenomen in de begroting.

Stedelijke planning en programmering
In 2027 nemen de baten en lasten binnen Stedelijke Planning en Programmering af ten opzichte van 2026. Dit komt doordat de stortingen in de investeringsreserves voor bovenwijkse voorzieningen en de fysieke leefomgeving en de bijbehorende ontvangsten begin 2027 afzonderlijk worden begroot.

Grote woonprojecten in de stad
Grondexploitatie voor woningbouw
De kosten en opbrengsten van de grondexploitaties zijn beide gestegen. Dit is veroorzaakt door de actualisering van de grondexploitaties over de jaarschijven. Voor nadere informatie wordt u verwezen naar de paragraaf grondbeleid.

Bereikbaar Breda
Mobiliteit
In 2027 nemen de uitgaven binnen Mobiliteit toe als gevolg van hogere kapitaallasten. Daarnaast zijn vanuit het bestuursakkoord extra middelen beschikbaar gesteld voor de ontwikkeling van een mobiliteitshub, voor maatregelen in verkeersveiligheid rond scholen, schoolroutes en sportvoorzieningen, de deelname aan de Samenwerkingsovereenkomst BrabantStad en de spitmaatregelen in Prinsenbeek.

Parkeren
In 2027 stijgen zowel de baten als de lasten met € 0,4 miljoen. De baten worden op 2 manieren beïnvloed, namelijk door de indexering van de inkomsten en door het financiële effect van het gratis maken van de tweede parkeervergunning. Per saldo leidt dit tot een positief resultaat van € 0,4 miljoen. De hogere lasten van totaal 0,4 miljoen worden deels veroorzaakt door stijgende kapitaallasten en loon- en prijsontwikkelingen. Daarnaast is vanuit het bestuursakkoord extra geld beschikbaar voor een mobiliteitshub en € 0,2 miljoen extra beschikbaar gesteld voor de uitbreiding van fietsparkeervoorzieningen in de binnenstad. Dit draagt bij aan een bereikbare, leefbare en duurzame binnenstad.

Breda is een duurzame en bestendige stad
Milieu
De lasten binnen Milieubeheer nemen in 2027 met € 6,0 mln af ten opzichte van 2026. Dit komt voornamelijk door lagere SPUK-budgetten (- € 5,7 mln) en een lagere decentralisatie-uitkering CDOKE (- € 2,5 mln). Daartegenover staan hogere uitgaven als gevolg van de herijking van het Volkshuisvestingsfonds (VHF) (+ € 1,5 mln), energieprogramma’s (+ € 0,6 mln), loon- en prijscompensatie (LPC) en hogere kapitaallasten.
De baten dalen met € 3,4 mln. Deze afname wordt vooral veroorzaakt door het wegvallen van de decentralisatie-uitkering CDOKE (- € 4,7 mln). Dit wordt deels gecompenseerd door hogere bijdragen vanuit het Volkshuisvestingsfonds (+ € 1,3 mln). Vanuit het bestuursakkoord zetten we het Volkshuisvestingsfonds voort en stellen we in 2027 € 0,3 miljoen extra cofinanciering beschikbaar om optimaal gebruik te maken van de beschikbare rijksmiddelen. Per saldo verlaagd het saldo met € 2,6 mln, van € 12,7 mln in 2026 naar € 10,1 mln in 2027.

Biodiversiteit
De lasten binnen Biodiversiteit nemen in 2027 met € 0,4 mln toe ten opzichte van 2026. Deze stijging wordt vrijwel volledig veroorzaakt door hogere kapitaallasten (+ € 0,4 mln). De bijdrage uit het bestuursakkoord neemt beperkt af, terwijl de middelen voor loon- en prijscompensatie nagenoeg gelijk blijven. De baten blijven vrijwel ongewijzigd ten opzichte van 2026. Per saldo neemt het saldo toe van € 1,0 mln naar € 1,4 mln (+ € 0,4 mln), voornamelijk als gevolg van de hogere kapitaallasten.

Binnen ons dierenwelzijnsbeleid zetten we extra in op het tegengaan van dierenmishandeling. We kijken hierbij naar goede voorbeelden van andere gemeenten. Ook evalueren we de voortgang van de actiepunten uit de nota dieren. Hiervoor is voor 2027 en 2028 aanvullend een jaarlijkse impuls beschikbaar van € 0,05 miljoen.

Investeringen

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Investeringen
Bedragen x € 1.000
Fasering
Investeringen in dit programma
Planning uitgaven 2027 (bruto)
Planning uitgaven 2028 (bruto)
Planning uitgaven 2029 (bruto)
Planning uitgaven 2030 (bruto)
Planning uitgaven 2031-2035 (bruto)
Planning uitgaven 2036-2040 (bruto)
Planning uitgaven 2041-2045 (bruto)
Natuurinvestering evenementen
271
90
113
Parkeren
3.485
6.350
1.200
10.600
141.000
Van Gogh Nationaal Park
100
100
1.600
Mobiliteit instandhouding bestaand netwerk
1.920
1.920
15.620
15.190
Mobiliteit herinrichting Academiesingel
250
1.750
Mobiliteit Prinsenkade fietsstraat
200
800
Mobiliteit veilige fietsverbindingen
1.000
1.000
1.000
Mobiliteitshub
1.000
1.000
Wonen, startersleningen
3.000
3.000
3.000
Overige Stedelijke ontwikkelingen
104
428
Ambitie
9.139
14.428
8.720
12.520
156.891
15.280
113
Biodiversiteit - Ecologische Groenstructuur - Verbindingszones: inrichting EVZ singels
500
2.500
2.500
1.402
6.434
Overige Stedelijke ontwikkelingen
200
800
Plan
500
2.500
2.700
2.202
6.434
Biodiversiteit - Ecologische Groenstructuur - Faunapassages
496
1.496
1.992
996
4.980
4.980
4.980
Biodiversiteit - Ecologische Groenstructuur - Natuurnetwerk: inrichting
1.409
2.413
1.917
1.678
6.850
5.216
1.043
Biodiversiteit - Ecologische Groenstructuur - Verbindingszones: inrichting
167
167
167
167
835
596
107
Verkeersveiligheid
132
Infrafonds
147
Mobiliteit instandhouding bestaand netwerk
4.744
3.991
5.464
4.790
25.450
23.950
23.950
Noordelijke rondweg
300
2.179
2.279
1.784
65.260
95.440
Wonen, tijdelijke woningen
500
700
Wonen, woonwagens
135
Project
8.030
10.946
11.819
9.415
103.375
130.182
30.080
Biodiversiteit
1.544
Biodiversiteit - Ecologische Groenstructuur - Faunapassages
817
Biodiversiteit - Landschapselementen
122
Van Gogh Nationaal Park
177
48
48
Energietransitie
1.000
1.000
Mobiliteit instandhouding bestaand netwerk
767
Noordelijke rondweg
2.198
Overige Stedelijke ontwikkelingen
225
Uitvoering
6.850
1.048
48
Totaal
24.519
28.922
23.287
24.137
266.699
145.462
30.193
Programma
Aankoop gronden in dit programma
Planning uitgaven 2027 (bruto)
Planning uitgaven 2028 (bruto)
Planning uitgaven 2029 (bruto)
Planning uitgaven 2030 (bruto)
Planning uitgaven 2031-2035 (bruto)
Planning uitgaven 2036-2040 (bruto)
Planning uitgaven 2041-2045 (bruto)
Gronden biodiversiteit
4.145
4.145
4.145
4.828
14.015
13.310
Project
4.145
4.145
4.145
4.828
14.015
13.310
Gronden biodiversiteit
104
Uitvoering
104
Totaal
4.249
4.145
4.145
4.828
14.015
13.310

Mobiliteit instandhouding bestaand netwerk
Deze kredieten zijn bestemd voor de aanleg van infrastructuur in de stad waaronder de instandhouding van het bestaande netwerk, de schaalsprong OV en fiets.

Meerjarenperspectief infrafonds
Om Breda bereikbaar te houden, investeren we in onze wegen om de doorstroming te bevorderen. Bijvoorbeeld door het toevoegen van extra rijbanen.

Verkeersveiligheid
We investeren in de straten en wijken rondom scholen en sportclubs om de verkeersveiligheid daar te verbeteren.

Noordelijke rondweg
In 2027 werken we verder aan een aanpak van de Visie Noordelijke Rondweg om tot een uitvoerbaar plan te komen. Om de bereikbaarheid nu al te verbeteren, werken we aan de realisatie van maatregelen die nu al verstandig zijn om uit te voeren, maar toekomstige ontwikkelingen niet in de weg staan.

Herinrichting Academiesingel, Prinsenkade fietsstraat, veilige fietsverbindingen en Mobiliteitshub
In 2027 werken we deze ambities uit het nieuwe bestuursakkoord verder uit. Hierna kan de realisatie worden opgepakt. 

Van Gogh Nationaal Park 
We geven met meerdere projecten, ontwikkelingen en externe initiatieven invulling aan het Van Gogh Nationaal Park. Het gaat dan bijvoorbeeld om de natuurontwikkeling in het Markdal en langs de singels, de recreatieve reis langs de Weerijs (route van Nassau tot Van Gogh) en het Middeldreefje.

Realisatie ecologische groenstructuur
De investeringen bestaan uit de inrichting van gronden in het natuurnetwerk, het realiseren van ecologische verbindingszones, het ontsnipperen van natuurgebieden door de aanleg van faunapassages en de realisatie van landschapselementen. Dit alles gericht op het halen van de doelstellingen uit het Groenkompas. 

Stedelijke ontwikkelingen
De investeringen hebben betrekking op Graaf Hendrik 111 plein en Herinrichting Johan Willem Frisolaan.

Startersleningen
In de jaren 2027 tot en met 2029 doen we een nieuwe storting van € 3 miljoen per jaar in het depot van de startersleningen. Daarmee houden we woningen betaalbaar.

Tijdelijk wonen
Dit budget is beschikbaar voor de realisatie van tijdelijke woningen. 

Woonwagens
Deze investering is bedoeld voor het door de gemeente realiseren van nieuwe woonwagenstandplaatsen.

Reserves

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Reserves
Bedragen x € 1.000
Duurzaam wonen in Breda
Stand 1-1-2027
Stortingen
Onttrekkingen
Stand 31-12-2027
Algemene reserve programma 3
5.444
368
3.010
2.803
Exploitatiereserve programma 3
364
2.500
219
2.645
Investeringsreserve programma 3
8.761
87
310
8.538
Reserve Bodemfonds
1.662
191
333
1.520
Reserve bovenwijkse voorzieningen
1.477
1.437
40
Reserve FIBI
579
579
Reserve Klimaatfonds
1.998
334
44
2.289
Reserve Toekomst bestendig wonen
848
100
748
Reserve Versnellingsopgave Wonen
2.878
2.878
0
Totaal
24.011
3.481
8.330
19.161

Reserve Bodemfonds
Met de reserve bodemfonds vangen we pieken en dalen op in onze uitgaven. Het gaat hierbij steeds vaker om (woningbouw)opgaven op inbreidingslocaties. Door het industriële verleden van Breda is hierbij vaak sprake van hoge kosten. Het risico bestaat dat we de verantwoordelijkheid niet bij de ontwikkelaar kunnen wegleggen, vooral wanneer landelijke subsidies wegvallen. Bovendien krijgt de gemeente steeds vaker de verantwoordelijkheid voor locaties waar geen specifieke veroorzaker aan te wijzen is.

Reserve Klimaatfonds
Deze reserve is bedoeld voor projecten die helpen om de klimaatdoelen van Breda te bereiken. De reserve klimaatfonds bestaat uit bijdragen vanuit het project Windmolens Hazeldonk. Hieruit ontvangen we sinds 2014 jaarlijks € 247.500, waarvan € 43.500 voor het Grondbedrijf. Jaarlijks wordt het bedrag geïndexeerd. Deze bijdrage ontvangen we in totaal 20 jaar.

Reserve Versnellingsopgave Wonen
Met deze reserve houden we geld beschikbaar voor de Versnellingsopgave Wonen. De reserve komt uit de jaarrekening 2018.

Reserve Bovenwijkse voorzieningen
Met deze reserve dekken we een deel van de kosten af van bovenwijkse voorzieningen. De inkomsten zijn exploitatiebijdragen van private ontwikkelaars vanuit nieuwbouwplannen. De onttrekkingen bestaan uit af te dekken kosten en de jaarlijkse ambtelijke kosten voor het beheer van de reserve. Deze reserve is ingesteld op basis van een raadsbesluit in 2020. Nadien is de nota Bovenwijkse voorzieningen vervangen door de Nota financiële bijdragen kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving (per 1 januari 2024). Deze reserve blijft bestaan totdat de oude verplichtingen zijn afgewikkeld. 

Reserve Financiële bijdragen kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving(FIBI)
Deze reserve is de opvolger van de reserve Bovenwijkse voorzieningen (zie hierboven). De reserve is ingesteld op basis van een raadsbesluit in 2023. 

Reserve Toekomstbestendig wonen
De regeling Toekomstbestendig wonen brengt € 1 miljoen kapitaallasten met zich mee. Deze reserve is bedoeld om die kapitaallasten te dekken. 

Algemene reserve programma 3
De middelen in deze reserve zijn bestemd voor de cofinanciering van projecten die worden ondersteund vanuit het Volkshuisvestingsfonds. Door het beschikbaar stellen van deze gemeentelijke bijdrage kan aanspraak worden gemaakt op externe financiering, waardoor investeringen in de woningvoorraad, leefbaarheid en gebiedsontwikkeling mogelijk worden gemaakt en versneld kunnen worden uitgevoerd.

Investering reserve programma 3
De onttrekking betreft kapitaallasten van de kredieten die door de investeringsreserve gedekt worden.

Exploitatiereserve programma 3
Deze mutatie betreft onder meer middelen uit de reserve Wet versterking regie volkshuisvesting en het Volkshuisvestingsfonds. Daarnaast wordt in 2027 € 2,5 miljoen toegevoegd aan de exploitatiereserve Programma 3 om de ontvangen CDOKE-middelen voor de klimaattransitie beschikbaar te houden voor toekomstige bestedingen.

Voorzieningen

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Voorzieningen
Bedragen x € 1.000
Duurzaam wonen in Breda
Stand 1-1-2027
Stortingen
Onttrekkingen
Stand 31-12-2027
Voorziening onderhoud parkeerbedrijf
6.248
904
1.247
5.905
Voorziening planmatig onderhoud vastgoedontwikkeling
3.749
191
395
3.545
Voorziening verkeersregelinstallaties
393
921
778
536
Voorziening van derden verkregen mddelen programma 3
535
23
558
Voorziening nadelige GREX resultaten
3.048
3.048
Totaal
13.973
2.039
2.420
13.592

Voorziening Onderhoud gebouwen Parkeerbedrijf 
Deze voorziening is bedoeld voor het egaliseren van meerjarige onderhoudskosten aan de parkeergarages van het Parkeerbedrijf. De bijdragen verhogen we volgens de bouwkostenindex (structureel). 

Planmatig onderhoud vastgoedontwikkeling
Deze voorziening is voor de onderhoudskosten van strategisch aangekochte panden. Op korte termijn is onderhoud nodig, maar ontbreekt voor deze panden een echt vast voornemen voor ontwikkeling. De basis voor deze bijdrage is een meerjarige onderhoudsplanning, waarvan de doorberekening loopt tot en met 2032. De voorziening is toereikend om het geplande onderhoud tot en met 2032 uit te kunnen voeren.

Voorziening Verkeersregelinstallaties
Vanuit deze voorziening houden we de verkeersregelinstallaties (VRI's) verantwoord en doelmatig goed. Uitgangspunten zijn: geen veiligheidsrisico's voor de gebruiker, geen hinder bij gebruik en zo min mogelijk kapitaalvernietiging. Voor de voorziening VRI's is vanuit het bestuursakkoord budget beschikbaar gesteld om de financiële gevolgen van hogere prijsindexaties op te vangen. De contractueel overeengekomen CBS-indexatie ligt boven de in de begroting gehanteerde indexatie van 2,9%.

Beleidsstukken

Terug naar navigatie - Duurzaam wonen in Breda - Beleidsstukken

Achterliggende documenten bij dit programma 

Naam document Soort document Jaar
Grondprijzen Breda 2026 Kaderstellend 2026
Gebiedsperspectief Havenkwartier Kaderstellend 2017
Gebiedsvisie Binnenstad Kaderstellend 2014
Nota Grondbeleid 2014 Kaderstellend 2014
Aanvullend beleidskader grondbeleid Kaderstellend 2020
Ontwikkel- en realisatiestrategie Via Breda Kaderstellend 2015
Ruimtelijke visie voor de Gasthuisvelden Kaderstellend 2016
Omgevingsvisie Breda 2040 Kaderstellend 2021
Structuurvisies Doornbos en Linie Kaderstellend 2012
Welstandsnota Kaderstellend 2004
Erfgoedverordening Kaderstellend 2011
Beleidsregels voor het afwijken van een bestemmingsplan Kaderstellend 2015
Verordening bedrijveninvesteringszone Breda-Oost 2017 (financieel/fysiek) Kaderstellend 2015
Vigerende bestemmingsplannen (alle) Kaderstellend 2019
Participatieleidraad bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving Kaderstellend 2019
Coördinatieverordening gemeente Breda Kaderstellend 2019
Besluit tot het aanwijzen van categoriën gevallen waarin een verklaring van geen bedenkingen niet is vereist Kaderstellend 2019
Woonvisie Breda: wonen in een dynamische stad Kaderstellend 2013
Aanvulling op de Woonvisie 2013 Kaderstellend 2016
Verordening doelgroepen sociale woningbouw en middenhuur Breda Kaderstellend 2019
Aanpak kamerverhuur Kaderstellend 2014
Arbeidsmigranten afsprakenkader Kaderstellend 2021
Actieplan studentenhuisvesting Kaderstellend 2016
Alliantie Breda 2019-2023: afspraken over wonen in Breda Kaderstellend 2019
Gebiedsprofielen Wonen en perspectief wonen Kaderstellend 2019
Gebiedsprofielen: beschrijving Wonen en Zorg Kaderstellend 2019
CPO Beleid Gemeente Breda 2020 Kaderstellend 2020
Bestedingsplan Impuls voor de woonagenda Kaderstellend 2019
Beleidsregel Bezoekersregeling type straat en type garage 2017 Kaderstellend 2017
Nota parkeer en stallingsbeleid Breda (2004, herijking 2013) Kaderstellend 2004
Nota parkeernormen Breda 2021 Kaderstellend 2021
Duurzaamheidsvisie Breda 2030 Kaderstellend 2016
Nota bodembeheer 2022-2032 Kaderstellend 2023
Bodemmasterplan Breda 2030 Een basis voor duurzame ontwikkeling Kaderstellend 2015
Impuls ruimtelijk adaptie Breda Kaderstellend 2016
Actieplan geluid 2024-2028 Kaderstellend 2024
Verordening geurhinder en veehouderij gemeente Breda 2008 Kaderstellend 2008
Ontheffingenbeleid Wet geluidhinder Wegverkeerslawaai, spoorweglawaai en industrielawaai Kaderstellend 2007
Nota bovenwijkse voorzieningen Kaderstellend 2020
Nota financiële bijdragen kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving Kaderstellend 2023
Visie Ulvenhoutse Bos en omgeving Kaderstellend 2022
Bredaas Groenkompas Kaderstellend 2023
Klimaatplan Breda klimaatneutraal in 2044 Kaderstellend 2023
Regionaal Plan Energiesysteem - West-Brabant Energie in Balans  Kaderstellend 2025
Transitievisie Warmte Breda Kaderstellend 2022
Beleidsnota Omgaan met niet-gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog Kaderstellend 2021
Beleidsregels ontheffingen artikel 87 RVV Breda 2025 Kaderstellend 2025
Beleidsregels ontheffingen milieuzone gemeente Breda Kaderstellend 2022
Tijdelijk beleid bij ontwikkelingen nabij geitenhouderijen Kaderstellend 2024
Mobiliteitsvisie Breda Kaderstellend 2021
Realisatievisie ecologische verbindingszone Mark, Aa of Weerijs en Singels Kaderstellend 2024
Thuis in Breda: Woonvisie 2024-2040 Kaderstellend 2024
Gebiedsvisie Bavel 2040 Kaderstellend 2024
Wijkenergieplan aardgas-vrij ready Biesdonk Kaderstellend 2024
Wijkenergieplan aardgas-vrij ready Doornbos-Linie Kaderstellend 2024
Wijkenergieplan aardgas-vrij ready Tuinzigt Kaderstellend 2024
Wijkenergieplan aardgas-vrij ready Wisselaar Kaderstellend 2024
Steek positieve energie in het klimaat Kaderstellend 2008
Schone lucht akkoord  Kaderstellend 2020
Duurzaamheidsvisie Breda 2030 - Geactualiseerde actsheets 2020 Kaderstellend 2021
Geluidkaart 2022 Kaderstellend 2022
Beleidsregels Groen en Water 2023 Kaderstellend 2023
Aankondigingsbesluit invoering Zero Emissiezone Breda Kaderstellend 2024
Nota dieren in Breda Kaderstellend 2025
Verordening kwaliteitsbevordering straattaxivervoer Breda 2025 Kaderstellend 2025
Programmaplan Ulvenhoutse Bos 2025-2032 Kaderstellend 2025
Regionaal Plan Energiesysteem - West-Brabant Energie in Balans Kaderstellend 2025
Uitvoeringsplan schone lucht akkoord 2026 Kaderstellend 2025
Nadere regels kwaliteitsbevordering straattaxivervoer Breda 2025 Kaderstellend 2025
Schuilstallenbeleid gemeente Breda Kaderstellend 2025
Parkeerverordening Breda 2022 Kaderstellend 2025
Verordening op de heffing en invordering van parkeerbelastingen 2026 Kaderstellend 2025
Uitvoeringsplan Parkboerderijen 2026-2028 Kaderstellend 2025