Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Structurele personeelstekorten en druk op mantelzorgers en vrijwilligers 
Het aanbod van gekwalificeerd personeel in de zorg, de jeugdhulp en de gemeentelijke uitvoering blijft structureel achter bij de vraag. Daardoor ontstaat een situatie waarin essentiële ondersteuning niet tijdig of volledig geleverd kan worden. Dit leidt tot langere wachttijden, hogere werkdruk en een verminderde kwaliteit van de dienstverlening. Daarnaast staat ook de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers onder druk, terwijl de begroting juist sterk inzet op zelfredzaamheid, sociale basis en ondersteuning dichtbij huis. 

Meer en complexere hulpvragen 
Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals medicalisering, prestatiedruk, intergenerationele problematiek en een afname van informele netwerken, neemt de vraag naar ondersteuning toe en wordt deze vraag complexer. Hierdoor ontstaat een groeiende druk op het sociaal domein en een toename van langdurige en intensieve hulptrajecten.

Beperkte regie en samenwerking 
Wanneer de regie op complexe casuïstiek ontbreekt en de samenwerking tussen lokale teams, specialistische hulp en maatschappelijke partners onvoldoende is, ontstaat het risico dat inwoners tussen wal en schip vallen. Dit leidt tot vertraging in de hulpverlening en suboptimale resultaten. 

Bestaansonzekerheid en financiële stress 
Door de stijgende kosten voor levensonderhoud, schuldenproblematiek en beperkte toegang tot passend werk komen steeds meer inwoners financieel in de knel. Dit vergroot de afhankelijkheid van de gemeentelijke ondersteuning en het belemmert duurzame participatie. 

Woningmarktproblematiek 
Door een tekort aan betaalbare en passende woningen kunnen kwetsbare inwoners moeilijk doorstromen vanuit de zorg of de opvang. Dit belemmert hun herstel en het vergroot de druk op de maatschappelijke opvangvoorzieningen en beschermd wonen en op leefbaarheid op straat. 

Thema Stimuleren economische ontwikkeling in Breda
Het Innovatiedistrict is afhankelijk van duurzame samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Onvoldoende uitvoeringskracht, versnippering van initiatieven of achterblijvende betrokkenheid van partners kunnen de ontwikkeling van het innovatie-ecosysteem vertragen. Daarnaast blijven het aantrekken en behouden van talent, het realiseren van voldoende innovatie- en groeikapitaal en het versterken van de (inter)nationale zichtbaarheid van Breda belangrijke aandachtspunten.

Grote projecten
Centrum-Oost: in het bestuursakkoord 2026-2030 is ervoor gekozen om deze gebiedsontwikkeling de komende 4 jaar uit te stellen. Dit kan invloed hebben op de verwachtingen van samenwerkingspartners waardoor de bereidheid om te investeren of samen te werken kan veranderen. De gemeente blijft met betrokken partijen in gesprek over toekomstige ontwikkelingen, investeringen en gezamenlijke ambities. 

Verbeter Breda: bij de uitvoering van Verbeter Breda staat het betrekken van inwoners centraal. Het gesprek met inwoners is belangrijker dan snelle mijlpalen of resultaten zonder draagvlak. Daarom nemen we de tijd om te horen wat zij belangrijk vinden in hun buurt. Deze aanpak levert waardevolle inzichten en kansen op. Ook al kan dat betekenen dat we beschikbare budgetten later besteden dan gepland. 

Nieuwe Mark: externe marktomstandigheden kunnen de financiële haalbaarheid van het project beïnvloeden. Daarom werken we met risico-opslagen om mogelijke ontwikkelingen het hoofd te bieden. We beperken het risico op overlap met andere werkzaamheden in de omgeving door een goede planning, overleg met de betrokken partijen en het combineren van werkzaamheden waar dat kan. 

Cultuur
De beschikbaarheid van betaalbare en geschikte werk-, oefen- en presentatieruimte voor culturele organisaties en makers staat onder druk. Hierdoor kan het voor culturele instellingen en creatieve talenten moeilijker worden om zich in Breda te vestigen of te ontwikkelen. 

De culturele sector heeft te maken met stijgende personeels-, huisvestings- en exploitatiekosten. Dit kan gevolgen hebben voor de continuïteit, toegankelijkheid en kwaliteit van het culturele aanbod. 

Het succes van cultuureducatie, cultuurparticipatie en talentontwikkeling is afhankelijk van blijvende samenwerking tussen culturele organisaties, onderwijsinstellingen, wijkpartners en andere maatschappelijke organisaties. Veranderingen binnen deze netwerken kunnen gevolgen hebben voor het bereik van jeugd en jongeren. 

De ontwikkeling van het Innovatiedistrict en andere gebiedsontwikkelingen vraagt blijvende aandacht voor de positie van culturele makers en organisaties. Wanneer cultuur onvoldoende wordt meegenomen in deze ontwikkelingen, kan de beschikbare ruimte voor cultuur onder druk komen te staan. 

Thema Wonen in Breda
Wonen
De woonopgave wordt omvangrijker door nieuwe wetgeving, extra monitoringsverplichtingen en de ambitie om woningbouw te versnellen. De beschikbare capaciteit en middelen zijn daarbij niet onbeperkt. Hierdoor blijft prioritering noodzakelijk. Tegelijk vraagt de uitvoering van de woonopgaven om intensieve samenwerking met corporaties, huurdersorganisaties, ontwikkelende partijen, zorgpartners en regionale partners. Dit vergroot het belang van een sterke gemeentelijke regie op de volkshuisvesting. 

Thema Grote woonprojecten in de stad
Het realiseren van de woningbouwopgaven is ook afhankelijk van factoren die de gemeente slechts beperkt kan beïnvloeden. Belangrijke risico’s zijn netcongestie, stikstofregelgeving, bezwaar- en beroepsprocedures, stijgende bouwkosten en beperkte capaciteit in de bouwsector. Daarnaast vraagt de omvang van de schaalsprong om voldoende uitvoeringskracht bij de gemeente en haar partners. Daarom sturen we actief op prioritering, realisatiekracht en samenwerking. 

Thema Veilig Breda
Capaciteit en arbeidsmarkt 
Krapte op de arbeidsmarkt kan de uitvoering vertragen. 

Afhankelijkheid van partners 
Veel veiligheidsopgaven vragen inzet van politie, OM, zorgpartners, NS, ProRail, Veiligheidsregio en maatschappelijke partners. Beperkte capaciteit bij partners kan effect hebben op tempo en resultaten en op verschuiving van inzet naar boa's waar dat niet gewenst is. 

Juridische en privacy-risico’s  
Cameratoezicht, gegevensdeling, Bibob-toetsing en persoonsgerichte aanpakken vragen zorgvuldige juridische borging en privacy-afwegingen. Onvoldoende juridische borging en privacybescherming kunnen leiden tot juridische procedures, boetes, reputatieschade en beperkingen in de uitvoering van veiligheidsmaatregelen. 

Maatschappelijke acceptatie 
Maatregelen, zoals cameratoezicht, extra handhaving en aanvullende geweldsmiddelen voor boa’s kunnen leiden tot discussie in de stad of raad. 

Escalatie van veiligheidsvraagstukken 
Ondermijning, jeugdcriminaliteit, polarisatie en overlast kunnen snel veranderen. Hierdoor kan herprioritering nodig zijn.

De arbeidsmarktkrapte blijft voelbaar in onze organisatie. Het aantrekken van nieuwe medewerkers en het invullen van specialistische functies en inhuuropdrachten blijft uitdagend. Tegelijkertijd staan tarieven voor externe inhuur onder druk. Dit vergroot het belang van goed werkgeverschap, behoud van medewerkers en het slim organiseren van werk. 

Het ziekteverzuim in Breda kwam in 2025 uit op 7,65%. De stijging past binnen een bredere ontwikkeling bij Nederlandse gemeenten. Het verzuim in Breda ligt echter hoger dan het gemiddelde van 7,1% voor alle gemeenten en het gemiddelde van 6,7% voor gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Psychische klachten vormen de grootste klachtencategorie. Deze klachten komen vooral naar voren bij medewerkers tussen 25 en 55 jaar. Landelijke cijfers bevestigen een meerjarige toename van psychische klachten, burn-outklachten en psychisch verzuim met een relatief sterke ontwikkeling bij jongere en middelbare leeftijdsgroepen. 

Digitalisering en datavolwassenheid 
De digitale transitie stelt hoge eisen aan de organisatie in technisch opzicht én in houding en vaardigheden. Digitale innovaties lopen regelmatig vertraging op door technische problemen of een tekort aan vaardigheden bij de gebruikers. Zo worden ook de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie vaak niet volledig benut door een gebrek aan kennis, onvoldoende infrastructuur of te weinig investeringen. Ook kan onvolledige of versnipperde data een belemmering vormen voor het nemen van betrouwbare besluiten en het afleggen van verantwoording. De geopolitieke verhoudingen zetten extra druk op het applicatielandschap. Aan de ene kant is onafhankelijkheid van onder andere Amerika gewenst, maar dat beperkt op dit moment tevens de mogelijkheden. We blijven de ontwikkelingen binnen Europa en Nederland op dit terrein volgen om voor de meest kritische processen in te kunnen stappen als de kansen er zijn. 

Informatiebeveiliging en gegevensbescherming 
Naast cyberdreigingen kan ook intern handelen leiden tot datalekken, bijvoorbeeld door onzorgvuldigheden of gebrekkige controles. Dit kan leiden tot reputatieschade en sancties. 

Claims (€ 0,8 miljoen + pm, was € 0,9 miljoen + pm)
Dit zijn risico’s voor claims, bijvoorbeeld vanwege ruimtelijke ontwikkelingen. Het risicobedrag is herzien op basis van actuele ontwikkelingen in lopende rechtszaken.  

Ombuiging bestuursakkoord Werk en Inkomen  
Vanwege het forse financiële resultaat van de afgelopen jaren op het gebied van Werk & Inkomen is in het bestuursakkoord gerekend met een voordeel van € 3 miljoen in 2023, aflopend naar € 0,5 miljoen in 2026. Dit financiële resultaat is in eerdere jaren echter vooral behaald door incidentele meevallers. Of deze meevallers zich ook (voldoende) voordoen in de komende jaren, is nog onzeker.   

Taakstelling KN 2024 Onderdeel 'Statushouders naar werk' € 500.000, 'Rechtmatigheidsonderzoeken' € 400.000 en 'SROI' € 250.000 
De genoemde bedragen worden naar verwachting behaald door uitstroom van uitkeringsgerechtigden en door het voorkomen, terughalen of niet toekennen van uitkeringen. Het belangrijkste risico is dat extra instroom deze besparing financieel (deels) tenietdoet doordat er opnieuw een groter beroep wordt gedaan op het BUIG-budget. Daarnaast wordt bij het bepalen van de hoogte van het BUIG-budget rekening gehouden met de realisatie van het voorgaande jaar (t-1). Dit betekent dat een lagere uitkeringslast in een bepaald jaar kan leiden tot een lager budget in het jaar daarna. Voor de genoemde onderdelen houdt dit in dat de uitstroom en beëindigingen ieder jaar opnieuw moeten worden gerealiseerd. 

Personeel knelpunt Participatie 
Gemeenten maakten extra uitvoeringskosten voor de invoering van de Wet inburgering. Dit kwam door hogere aantallen inburgeraars dan verwacht. Het Rijk komt de gemeenten hier vooralsnog niet in tegemoet. Ook in Breda is er extra instroom van statushouders. Dit geeft een piek bij meerdere afdelingen en voorzieningen binnen Participatie & Bestaanszekerheid. In de begroting 2026 zijn hiervoor extra middelen beschikbaar gekomen, wel met de verwachting dat deze doelgroep vanaf 2027 afneemt. Tegelijkertijd zijn productgelden weggevallen en moet Participatie bijdragen aan de opgelegde taakstelling voor de organisatie. 

Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken niet toereikend
Het debiteurenbeleid binnen Participatie & bestaanszekerheid wordt herijkt. Na opschoning van het debiteurenbestand worden verjaring, stuiting en beleidsregels onderzocht. Eind dit jaar wordt de afronding verwacht. Het is nog onzeker of de voorziening dubieuze debiteuren toereikend is. Het financiële effect is daarom vooralsnog pro memorie. 

Hervormingsagenda Jeugd  
De Hervormingsagenda Jeugd is een landelijke aanpak voor het verbeteren van de jeugdzorg. Het doel is om de zorg beter, effectiever en betaalbaarder te maken. Belangrijke maatregelen zijn het invoeren van een eigen bijdrage, het beperken van de duur van zorgtrajecten en het versterken van preventie en samenwerking in de regio. De beoogde maatregelen zijn niet haalbaar in 2026 en 2027. Hiervoor zijn we gecompenseerd vanuit het Rijk om de financiële druk tijdelijk te verlichten. Vanaf 2028 vervalt deze compensatie. De verwachte besparingen vanaf 2028 zijn onzeker en mogelijk niet haalbaar binnen de gestelde termijnen. We lopen daardoor het risico op structurele tekorten, zeker als de maatregelen niet het beoogde effect hebben en/of niet worden gecompenseerd door het Rijk.   

Investering gecertifieerde instellingen  
We verwachten een investering in de contracten met gecertificeerde instellingen. Dit zijn instellingen die van overheidswege gecertificeerd zijn om kinderbeschermingsmaatregelen en maatregelen vanuit de jeugdreclassering uit te voeren. Het is nog onduidelijk hoe deze investering gefinancierd wordt (compensatie vanuit het Rijk).   

Transformatie JeugdzorgPlus   
Voor de afbouw en ombouw van de JeugdzorgPlus heeft het Rijk specifieke middelen beschikbaar gesteld. Daarmee kunnen we investeren in de gemeentelijke capaciteit en de JeugdzorgPlus-instellingen om deze transformatie te bereiken. Het is onduidelijk of deze specifieke middelen vanuit het Rijk verlengd worden.   

Toenemende zorgvraag Wmo   
We zien een groeiende zorgvraag binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) door demografische en maatschappelijke ontwikkelingen. De vergrijzing leidt tot een toename van het aantal ouderen met een langdurige ondersteuningsbehoefte. Tegelijkertijd neemt de beschikbaarheid van informele zorg (zoals hulp uit het eigen netwerk) af. Hierdoor doen inwoners sneller en vaker een beroep op formele ondersteuning. Door de toenemende vraag en hoge indexeringen op de Wmo-tarieven ontstaat er een structurele mismatch tussen de stijgende uitgaven en inkomsten vanuit het gemeentefonds. Dit leidt tot druk op de begrote Wmo budgetten.   

Invoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo  
De invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage binnen de Wmo is inmiddels uitgesteld en staat nu gepland voor 1 januari 2028. Wij verwachten dat de invoering opnieuw wordt uitgesteld. Dit brengt het risico met zich mee dat de verwachte besparingen niet gehaald worden. De verwachting is dat het Rijk gemeenten opnieuw compenseert bij het uitstellen van de maatregel. De vorm, de hoogte en de timing van deze compensatie zijn echter onzeker waardoor het risico voor gemeenten reëel blijft.   

Timing van jeugdhulp en Wmo-tariefindexatie  
De tarieven voor jeugdhulp en Wmo worden jaarlijks opnieuw vastgesteld op basis van de daadwerkelijke contractuele indexatie. Deze indexatie vindt plaats nadat de gemeentelijke begroting is vastgesteld. In de begroting wordt gewerkt met een standaard loon- en prijsindex, terwijl uit de afgelopen jaren is gebleken dat de feitelijke tariefindexatie structureel hoger uitvalt dan deze begrotingsindex. Hierdoor worden de kosten voor jeugdhulp en Wmo niet volledig reëel begroot. 

Het risico is dat de daadwerkelijke uitgaven als gevolg van de contractuele tariefindexatie hoger uitvallen dan de beschikbare begrotingsmiddelen. Gezien de structurele afwijking tussen de gehanteerde begrotingsindex en de feitelijke indexatie van de tarieven is dit geen incidenteel, maar een terugkerend financieel risico dat kan leiden tot aanvullende budgetdruk binnen het sociaal domein. 

Inkoop en aanbesteding Jeugdhulp  
De financiële effecten van de nieuwe inkoop en aanbesteding van de jeugdhulp per 2027 zijn nog onzeker. Door vertraging in het aanbestedingsproces, zijn de definitieve financiële gevolgen nog niet bekend tijdens het opstellen van de begroting 2027. Voor de begroting 2027 is uitgegaan van de gemiddelde financiële bandbreedte, zoals deze vooraf voor de aanbesteding is vastgesteld. Omdat de definitieve contractafspraken nog niet bekend zijn, bestaat het risico dat de uiteindelijke tarieven en kosten hoger uitvallen dan dit gemiddelde uitgangspunt. Hierdoor bestaat het risico dat de kosten van jeugdhulp hoger uitvallen dan begroot en dat beoogde besparingen of taakstellingen niet of slechts gedeeltelijk worden gerealiseerd.  

Mogelijk faillissement van een gecontracteerde aanbieder  
Mogelijk krijgen we te maken met het faillissement van een gecontracteerde aanbieder die voor onze gemeente één of meer voorzieningen voor maatschappelijke ondersteuning en/of jeugdhulp uitvoert. Hiervan kan de gemeente negatieve gevolgen ondervinden. We moeten dan bepalen hoe de continuïteit van de ondersteuning en de zorg kan worden gewaarborgd.   

Opgenomen beheersmaatregelen/ombuigingen en/of taakstellingen  
In de begroting zijn meerjarige beheersmaatregelen/ombuigingen en/of taakstellingen opgenomen. Het effect daarvan wordt periodiek gemonitord. Het risico bestaat dat deze beheersmaatregelen/ombuigingen niet of slechts gedeeltelijk worden behaald. 

Afschaffing huishoudelijke ondersteuning 2029 
Vanaf 2029 wordt huishoudelijke ondersteuning voor inwoners die deze zelf kunnen bekostigen naar verwachting niet langer vanuit de Wmo vergoed. Tegelijkertijd wordt landelijk gesproken over een vangnetregeling voor inwoners die tussen wal en schip dreigen te vallen. Op dit moment ontbreekt echter nog een concreet wettelijk en beleidsmatig kader voor de invulling, doelgroepafbakening, toegangseisen, financiering en uitvoering van deze vangnetregeling.  
Hierdoor bestaat het risico dat de gemeente wordt geconfronteerd met hogere kosten dan nu in de begroting zijn voorzien. Zolang onduidelijk is welke inwoners recht houden op ondersteuning en welke financiële verantwoordelijkheid bij gemeenten wordt neergelegd, kunnen de budgettaire gevolgen niet betrouwbaar worden ingeschat. Daarnaast bestaat het risico dat gemeenten gedurende de overgangsperiode aanvullend lokaal beleid moeten ontwikkelen of tijdelijke maatregelen moeten treffen om inwoners te ondersteunen.  
De financiële consequenties van de vangnetregeling zijn daardoor op dit moment onvoldoende voorspelbaar. De omvang van het risico wordt duidelijk zodra het Rijk de wet- en regelgeving en de bijbehorende uitvoeringskaders verder heeft uitgewerkt. 

Veilig Thuis
Veilig Thuis West-Brabant voldoet momenteel niet aan de wettelijke termijnen voor de uitvoering van haar wettelijke taken. Hierdoor bestaat het risico dat meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling niet tijdig worden behandeld. Daarnaast kampt de organisatie met aanhoudende financiële en organisatorische problemen. Ondanks aanvullende subsidies en verschillende bestuurlijke interventies in 2026, is opnieuw aanvullende financiering aangekondigd voor 2027. Tegelijkertijd bestaat nog onvoldoende inzicht in de oorzaken van de problematiek, de effectiviteit van de getroffen maatregelen en het structurele herstelvermogen van de organisatie om te komen tot een sterke, betrouwbare en financieel gezonde organisatie met focus op de wettelijke taken en termijnen. 

’t Zoet 
Voor de gebiedsontwikkeling ’t Zoet zijn in 2025 de belangrijkste risico’s op hoofdlijnen in beeld gebracht in het kader van het door de raad vastgestelde koersdocument en het financieel perspectief. Deze risico’s hebben onder meer betrekking op het halen van de planning in relatie tot verkregen rijksbijdragen, marktontwikkelingen en de afzet van het globaal geplande woon- en werkprogramma, mogelijke stijgingen van bouwkosten, milieuaspecten en de beschikbaarheid van interne en externe capaciteit. 

De Strip Havenkwartier 
Voor het project De Strip Havenkwartier hebben de risico’s in de eerste realisatiefase met name betrekking op de planning en uitvoering van de woningbouw en bijbehorende civieltechnische werkzaamheden. Bij de aanvraag van de rijksbijdrage voor woningbouw is uitgegaan van een globale planning. Het risico bestaat dat deze planning niet wordt gehaald als gevolg van marktontwikkelingen, stijgende bouwkosten en mogelijke bezwaar- en beroepsprocedures. Dit kan gevolgen hebben voor het voldoen aan subsidievoorwaarden. 

Daarnaast zijn er risico’s verbonden aan het behoud en de restauratie van de erfgoedhallen Backer & Rueb en Lammonthal, volgens de in anterieure overeenkomsten vastgelegde uitgangspunten. Ook spelen risico’s rondom kostenstijgingen en indexering in de bouw en civiele techniek waarvan de omvang mede afhankelijk is van de verdere uitwerking van deelprojecten. 

Tot slot zijn er risico’s verbonden aan de uitvoering van de hub, een collectieve parkeervoorziening binnen de gebiedsontwikkeling. Het risico bestaat dat deze voorziening niet tijdig beschikbaar is of (op termijn) niet toereikend blijkt voor de beoogde woningbouwfasen. Hierdoor zijn mogelijk tijdelijke of alternatieve oplossingen noodzakelijk.

Nieuwe Mark 
De risico’s die voor de Nieuwe Mark in beeld zijn gebracht, hebben met name betrekking op de overschrijding van geraamde realisatiekosten, voor zover niet ondervangen door projectspecifieke risico-opslagen. Te denken valt hierbij aan marktrisico’s, ongeplande faseringskosten, kosten van sanering, enz. Nieuw opgenomen is het risico van verlies van bijdragen van derden, in het geval het project een ander verloop kent dan voorzien. 

• Afwijkingen op parameters en looptijd via een scenarioberekening waarin de grondexploitatie ‘tegenzit’. Ten opzichte van de basecase-situatie wordt gerekend met een hogere rente, hogere kostenstijging, lagere opbrengststijging en een langere looptijd.
• Standaard bandbreedtes op nog te realiseren grondopbrengsten
• Standaard bandbreedtes op nog te realiseren kosten in de categorieën bouw- en woonrijp maken, plankosten, verwervingskosten en overige kosten 

Project-specifieke risico’s in grondexploitaties 
Ook deze risico’s houden we bij op de risicokaart. Alleen gaat het hier om risico’s die verbonden zijn aan 1 specifieke grondexploitatie. Een project-specifiek risico wordt gekwantificeerd door het financiële effect van een gebeurtenis in te schatten en dit te vermenigvuldigen met de kans op optreden. Voor elk risico worden beheersmaatregelen opgesteld om het risico te beheersen. 

Risico’s die zijn verbonden aan onze portefeuille panden en gronden
Deze risico’s worden bijgehouden op een aparte risicokaart voor de voorraad panden en gronden. 

Met deze 3 soorten risico’s als input bepaalt een statistische simulatie hoeveel weerstandscapaciteit er nodig is om de risico’s af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit wordt berekend op € 7,5 miljoen (bij 95% zekerheidspercentage). In deze berekeningswijze draagt een grondexploitatie met positief saldo de eigen risico’s. Pas wanneer dat niet meer (geheel) mogelijk is, wordt een beroep gedaan op de gemeentelijke weerstandscapaciteit. 

Claim lachgascilinders € 0,5 miljoen
Dit risico betreft de aansprakelijkheidsstelling van afvalverwerkingsbedrijf AVR. Hun installaties lopen schade op doordat er lachgascilinders zitten in het afval dat gemeenten aanbieden. De gerechtelijke uitspraak is in ons nadeel. Momenteel wordt onderzocht wat hiervan de concrete impact gaat zijn. 

Raamovereenkomst verpakkingen € 0,3 miljoen
De nieuw afgesloten raamovereenkomst tussen Verpact, VNG en NVRD resulteert in een verscherpte controle die plaatsvindt op de kwaliteit van plastic verpakkingen. Dit leidt mogelijk tot een ‘korting’ op de door Afvalservice te ontvangen baten. 

Netcongestie
Op 12 december 2025 stelde de ACM een nieuw prioriteringskader vast. Een belangrijke wijziging is dat vanaf 1 juli 2026 klein- en grootverbruikers in één wachtrij komen, waardoor de automatische voorrang voor kleinverbruik (zoals woningen en maatschappelijk vastgoed) is vervallen. Dit kan de voortgang van woningbouw en verduurzaming aanzienlijk beïnvloeden. 

Door de toenemende netcongestie moeten bedrijven die zich willen vestigen, uitbreiden of verduurzamen langer wachten op aansluitingen of extra capaciteit. Ook woningbouw en essentiële voorzieningen, zoals supermarkten, scholen en zorgcentra kunnen hierdoor vertraging oplopen. Deze druk op het elektriciteitsnet vormt een groeiend risico voor het Bredase vestigings- en investeringsklimaat. 

Stikstofproblematiek
Recente jurisprudentie maakt de vergunbaarheid van projecten complexer. Dit vormt een groot risico voor de uitvoerbaarheid van het Bredase woningbouwprogramma. Hoewel het Rijk werkt aan aanvullende maatregelen, is onzeker of deze juridisch houdbaar zijn. Hierdoor neemt het risico op langdurige vertragingen toe met gevolgen voor planning, kosten en realisatie van woningbouw en gebiedsontwikkeling. 

Kaderrichtlijn water (KRW)
In 2027 verloopt de eindtermijn van de Europese Kaderrichtlijn Water. De waterkwaliteit in Nederland en ook in Breda blijft op verschillende punten achter. Daardoor kan een vergelijkbare situatie ontstaan als bij het stikstofdossier, namelijk projecten met een negatieve impact op de waterkwaliteit kunnen stil komen te liggen. Ook recreatieve functies, zoals de recreatievaart op de Mark en Singels, kunnen onder druk komen te staan. 

Het risico is dat lopende en geplande ruimtelijke ontwikkelingen niet of alleen met aanvullende maatregelen kunnen worden uitgevoerd. Daarom werkt Breda samen met waterschap en provincie aan een robuuste dossieropbouw om juridische risico’s te beperken. 

De gemeente heeft bij 2 waarborgfondsen een achtervangpositie: 

1. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
2. Het Waarborgfonds Eigen Woningen dat de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) verstrekt 

Beide waarborgfondsen hebben een zeer solide financiële positie. De totale hoofdsom van verleende borgstellingen en verstrekte leningen is € 219 miljoen. Onze directe achtervangpositie voor het Waarborgfonds Sociale Woningbouw is € 723 miljoen. Voor het Waarborgfonds Eigen Woningen is geen bedrag voor onze achtervangpositie bepaald. Het totale netto risicobedrag voor borgstellingen en leningen voor gemeente Breda schatten we in op € 4,9 miljoen.