Organisatie en financiën van Breda

Als gemeente willen we al onze ambities, taken en uitdagingen uitvoeren, terwijl we ook regelmatig een crisis moeten managen. Dat vraagt om een gemeentelijke organisatie die dat aankan. Een organisatie die goed is in wat ze doet en die doet wat ze zegt en zegt wat ze doet. Een organisatie die er bewust voor kiest om divers en inclusief te zijn, zodat alle inwoners van Breda zichzelf erin herkennen en de gemeente zien als een betrouwbare overheid.

We willen een organisatie zijn waar mensen met verschillende kwaliteiten werken, die goed zijn in hun vak, die op elkaar kunnen bouwen en die voelen dat ze elkaar versterken. Die integraal een vraagstuk oppakken en elkaar waar nodig opzoeken. En die samen ook onverwachte (crisis)situaties aankunnen. Daarom blijven we ons vakmanschap ontwikkelen. We zijn nooit uitgeleerd.

We willen ‘in control’ zijn en ervoor zorgen dat iedereen weet hoe we de dingen doen. Dat vraagt om een organisatie waarin de werkprocessen goed op orde en zo veel mogelijk gedigitaliseerd zijn. Waarbij mensen vanuit heldere opdrachten werken en afspraken nakomen vanuit duidelijke rollen en taken. Waarbij iedereen om kan gaan met de vragen en dilemma’s die dagelijks op ons pad komen. En als we er (samen) niet uitkomen, geven we dat aan en vragen we om hulp. Zo kunnen we ons werk efficiënt en effectief uitvoeren, met waar nodig ruimte voor maatwerk.

Tot slot willen we een organisatie zijn die kansen ziet en die flexibel, creatief en innovatief is. Veranderingen zijn er immers altijd. Daarom denken en werken we integraal op een toekomstgerichte manier. We werken samen met elkaar en met onze inwoners en partners in de stad, ieder vanuit zijn eigen rol, opdracht, deskundigheid én hart.

Een toekomstbestendige organisatie
Binnen dit thema vallen de totale kosten voor de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primaire proces. Hieronder vallen de kosten voor de overhead van de ambtelijke organisatie, zoals leidinggevenden, teamleiders en secretariële ondersteuning. Verder vallen hier alle kosten onder van de volgende organisatieonderdelen:

• Regie Data & Informatie
• Financiën, Inkoop en Juridische zaken 
• Human Resources 
• Servicecentrum 
• Huisvestingskosten die niet direct voor het primaire proces worden gemaakt (stadskantoor en districtsposten) 

De lasten in de begroting 2027 zijn € 0,4 miljoen hoger dan in de begroting 2026. Dit zijn daarvoor de belangrijkste redenen: 

• We hebben hogere overheadkosten door een indexering voor prijsontwikkeling (€ 0,7 miljoen).
• We hebben hogere loonkosten voor overhead door de indexering voor loonontwikkeling (€ 2,1 miljoen).
• De financiële effecten van de cao wijzigingen voor de percentages ‘Toelage Onregelmatige Dienst’ (ook wel ORT genoemd) en de aangepaste RVU-regeling voor zware beroepen zijn structureel verwerkt in de begroting. Dit leidt vanaf 2027 tot hogere lasten van € 0,5 miljoen ten opzichte van 2026.
• Vanwege de vervanging van een aantal grote softwareapplicaties in 2026 zijn de begrote middelen voor SaaS-applicaties in 2026 hoger. In 2027 dalen de begrote lasten voor SaaS-applicaties met € 2,2 miljoen.
• In het bestuursakkoord 2026-2030 zijn middelen opgenomen voor het terugdringen van ziekteverzuim. Dit leidt vanaf 2027 tot een structurele besparing. In 2027 resulteert dit in lagere lasten van € 0,5 miljoen ten opzichte van 2026.

De baten stijgen met € 0,8 miljoen ten opzichte van 2026. Enerzijds stijgen de baten met € 1,0 miljoen door een indexering voor prijsontwikkeling op de inkomsten en door hogere detacheringsinkomsten. Anderzijds dalen de baten met € 0,2 miljoen door een lagere opbrengst uit dienstverleningsovereenkomsten.

Solide financiën 
Het thema Solide financiën gaat over de algemene dekkingsmiddelen van de gemeente en de kosten en opbrengsten voor:

• de algemene uitkering
• lokale heffingen
• onroerendezaakbelasting (ozb)
• toeristenbelasting
• overige algemene dekkingsmiddelen
• financieringsfunctie
• dividenden en onvoorzien
• te betalen vennootschapsbelasting (vpb)

De lasten stijgen met € 2,9 miljoen in vergelijking met de begroting 2026. Dit zijn daarvoor de belangrijkste redenen: 

• Voor treasury zijn hogere lasten geraamd van € 4,5 miljoen. Meer uitleg over het treasury-resultaat vindt u in de paragraaf Financiering.
• Onder dit thema worden ook voorlopige reserveringen opgenomen. Hierin zit onder meer de reservering voor het meerjarenperspectief en de stelpost kapitaallasten. Ten opzichte van de begroting 2026 dalen de lasten op deze stelposten met € 1,6 miljoen. Deze stelposten kunnen jaarlijks veranderen. De structurele impulsen, zoals opgenomen in het bestuursakkoord zijn verwerkt in het meerjarenperspectief.

De inkomsten stijgen met € 16,6 miljoen in vergelijking met de begroting 2026. De belangrijkste redenen:

• De uitkering vanuit het gemeentefonds verandert jaarlijks. Meestal neemt het bedrag toe, in 2027 ontvangen we € 15,3 miljoen meer dan in 2026.
• We ontvangen € 1,9 miljoen meer aan opbrengsten uit de ozb. Volgens het bestuursakkoord wordt de ozb verhoogd met 2,9%. Dit levert € 1,1 miljoen extra op en is nodig om investeringen in de stad, dorpen en wijken mogelijk te maken. De rest van de stijging komt doordat er meer panden en gebouwen zijn bijgekomen.
• De opbrengsten uit de toeristenbelasting zijn € 0,6 miljoen hoger. Dit komt door de verhoging van de toeristenbelasting, zoals afgesproken in het bestuursakkoord.
• Voor treasury zijn lagere baten geraamd, namelijk € 1,2 miljoen. Meer uitleg over het treasury-resultaat vindt u in de paragraaf Financiering.

Bedrijfsvoering
De investeringsmiddelen voor de bedrijfsvoering zijn vooral bedoeld voor investeringen in hardware.

Wagenpark
De investeringsmiddelen wagenpark zijn bedoeld voor de aanschaf van nieuwe en de vervanging van bestaande voertuigen en materieel binnen het gemeentelijke wagenpark.

Herinrichting publiekshal
De investeringsmiddelen herinrichting publiekshal zijn bedoeld voor de herinrichting en aanpassing van de publiekshal ten behoeve van een toekomstbestendige en passende dienstverlening.

De mutaties in de reserves verklaren we als volgt:

Algemene reserve 
De algemene reserve zetten we in als onderdeel van het weerstandsvermogen dat is bedoeld om risico's op te vangen. Ook is het een spaarpot voor slechte tijden. Alle rekeningresultaten gaan jaarlijks naar de algemene reserve, tenzij daar iets anders over wordt afgesproken. De dotatie betreft de rentetoevoeging en extra dotaties om de reserve op peil te houden.

Om het investeringsvolume te verhogen wordt, zoals opgenomen in het bestuursakkoord 2026-2030, in 2027 in totaal € 5 miljoen onttrokken uit de algemene reserve en gestort in de investeringsreserve (programma 4 € 4 miljoen en programma 5 € 1 miljoen).

Om de risico’s te beheersen en de financiële stabiliteit te waarborgen, wordt er tussen 2026 en 2029 in totaal € 15,15 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. Dit om met name de risico's van de investeringen bij de grote gebiedsontwikkelingen te kunnen opvangen.

In de reserve is een bedrag van € 16,5 miljoen geblokkeerd voor de Noordelijke Rondweg. Dit bedrag wordt niet meegerekend met de weerstandscapaciteit. 

Exploitatiereserve
Via de exploitatiereserve houden we bedragen tijdelijk vast om ze in volgende jaren in te zetten, zoals budgetoverhevelingen. 

Begrotingsreserve
In het verleden gebruikten we de begrotingsreserve voor het wegvallen van jaarlijkse grote winstuitkeringen of om afkoopsommen in de begroting op te vangen, zoals van de Provinciale Noord-Brabantse Elektriciteitsmaatschappij (PNEM) en de hogesnelheidslijn (HSL). Sinds 2016 zetten we de reserve in om een dekkingsverschil voor de fietsenstalling op te lossen.

Investeringsreserve
Met deze reserve worden specifieke, door de gemeenteraad besloten investeringen mogelijk gemaakt.

Centrale personeelsvoorziening
Deze voorziening is gevormd voor de kosten die worden verwacht voor voormalig onvrijwillig ontslagen personeel (dus niet wegens strafontslag, ouderdomspensioen of arbeidsongeschiktheid). Jaarlijks wordt een analyse gemaakt van de toekomstige verplichtingen. Tot en met eind 2027 is de voorziening voldoende voor het afwikkelen van de bestaande verplichtingen.

Voorziening verlofsparen
Vanwege een aanpassing van de cao is sinds 2022 het zogenoemde verlofsparen mogelijk. Met deze regeling kunnen medewerkers diverse soorten verlof in één keer omzetten in spaarverlof. Omdat er sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd waarschijnlijk niet gelijk is qua toevoegingen en opnamen, moet hier een voorziening voor worden gevormd. Jaarlijks wordt een analyse van de hoogte van de voorziening gemaakt, zodat deze toereikend blijft voor het totaal aantal uren spaarverlof.

Onderstaande verbonden partijen leveren een bijdrage aan de realisatie van de doelstellingen van dit programma. Voor de specifieke bijdragen, de belangrijkste beleidsontwikkelingen en de risico’s verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen.