Strategisch investeringsplan

Inleiding
Investeringen zijn uitgaven die de gemeente doet voor zaken die lang meegaan en bijdragen aan de ontwikkeling van de stad of het dorp. Voorbeelden zijn de aanleg van wegen, de bouw van een maatschappelijke voorziening, ontwikkeling van een wijk en investeringen in duurzaamheid en energie. De investeringen leveren meerjarig nut op, gaan vaak gepaard met grote bedragen en worden afgeschreven over de levensduur van het object. Voor investeringen wordt een lening aangegaan, waarna deze geactiveerd wordt op de balans. Jaarlijks wordt een deel van de waarde afgeschreven. De afschrijving en rente voor de lening noemen we de kapitaallast. Om de jaarlijkse kapitaallasten te dekken, zijn er dekkingsmiddelen: eigen middelen, investeringsreserves en bijdragen van derden, zoals subsidies en cofinanciering. Het geheel aan investeringen en investeringsruimte staat centraal in het Strategisch Investeringsplan (SIP). 

Strategisch investeringsplan
Breda wil blijven investeren in de toekomst van de stad. Tegelijkertijd zijn er (financiële) onzekerheden. Daarom hanteert de gemeente het Strategische Investeringsplan (SIP) waarin vooruit wordt gekeken met een horizon van 20 jaar. De grote projecten doorlopen 4 fasen (ambitie, plan, project, realisatie). Elke fase wordt afgesloten met bestuurlijke besluitvorming, zodat bijgestuurd, geherprioriteerd of beëindigd kan worden. Het geheel aan investeringen, inclusief de fasering, staat in het SIP. Het SIP helpt ambities en financiën beter in balans te houden. Het is hét instrument om projecten te plannen, voor te bereiden en uit te voeren.

Categorieën investeringen
In de financiële verordening staan investeringen toegelicht. We onderscheiden 3 categorieën:

1. Stedelijke gebiedsontwikkelingen en unieke grootschalige investeringen:
   • MIRT fasering volledig van toepassing
   • gebruik van voorbereidingskredieten en uitvoeringskredieten bij fase-overgangen
   • zelfstandige investeringen en samenhangende investeringsprogramma’s groter dan of gelijk aan € 5.000.000
2. Instandhoudings (plus)-/vervangingsinvesteringen:
   • vaststelling van meerjarenbeleidsplan en jaarlijks een uitvoeringsplan
   • geen aparte voorbereidingskredieten, uitvoeringskredieten per jaarschijf bij begrotingsvaststelling
3. Bedrijfsmiddelen en enkelvoudige investeringen:
   • meerjarenbeleidsplan en uitvoeringsplan voor bedrijfsmiddelen en bedrijfsvoering
   • geen aparte voorbereidingskredieten, uitvoeringskredieten per jaarschijf bij begrotingsvaststelling

Overprogrammering
Omdat de investeringsruimte beperkt is, houdt Breda zo veel als mogelijk rekening met capaciteit en externe factoren. Praktijkervaring leert dat geplande investeringsprojecten door verschillende omstandigheden (wetgeving, procedures, participatietrajecten) worden vertraagd of aangepast. We willen door middel van overprogrammeren zoveel mogelijk van de beschikbare investeringsmiddelen daadwerkelijk besteden in de stad. Bij de programmering van investeringsprojecten in het SIP wordt daarom rekening gehouden met overprogrammering: we plannen een bepaald percentage meer dan de beschikbare investeringsmiddelen.

Voor de eerste 2 jaarschijven van het SIP geldt een maximale overprogrammering van 25% ten opzichte van het beschikbare investeringsbudget. Voor de 3^e jaarschijf geldt een maximale overprogrammering van 30%. Voor de 4^e jaarschijf geldt een maximale overprogrammering van 40%. 

Stedelijke programmering
Het bestuursakkoord 2026-2030 Breda Durft, Breda Doet vormt het uitgangspunt voor dit SIP. De investeringsprogrammering in dit SIP is gebaseerd op de keuzes uit het bestuursakkoord. Om deze ambities te kunnen realiseren, is het investeringsvolume met € 75 miljoen verhoogd. Daarnaast moet de realisatiekracht van de organisatie verder worden vergroot, in het bijzonder op het gebied van stedelijke programmering en gebiedsontwikkeling. Dit vraagt om scherpe prioritering, duidelijke financiële en programmatische kaders, robuuste sturing en voldoende capaciteit om projecten tijdig voor te bereiden en uit te voeren. Ook het wegnemen van structurele belemmeringen en een integrale samenwerking tussen beleid, programmering en uitvoering zijn daarbij nodig. Met deze randvoorwaarden wordt de uitvoering van de gekozen investeringen verder versterkt.

't Zoet 
't Zoet is het boegbeeld van de nieuwe stedelijke ontwikkeling van Breda en krijgt deze bestuursperiode prioriteit. Hier ontstaat een nieuw hoogstedelijk stadsdeel waar wonen, werken, leren, cultuur, sport, creativiteit en innovatie samenkomen. De investeringen zijn gericht op het mogelijk maken van de gebiedsontwikkeling, de bereikbaarheid, het groen-blauwe raamwerk, parkeren en de openbare ruimte. Ook placemaking draagt eraan bij dat het gebied zich al tijdens de ontwikkeling tot een herkenbaar en levendig onderdeel van Breda ontwikkelt. 

Overige investeringen 
Naast 't Zoet investeert Breda in andere gebiedsontwikkelingen, bereikbaarheid, maatschappelijke voorzieningen, sport, cultuur, duurzaamheid, klimaatadaptatie, gemeentelijk vastgoed en de openbare ruimte. Daarbij maken we scherpe keuzes in tempo en fasering. Waar versnelling mogelijk en wenselijk is, brengen we investeringen naar voren. Waar financiële ruimte, uitvoeringskracht of externe omstandigheden daarom vragen, programmeren we investeringen later. Zo houden we ruimte om kansen te benutten en voorkomen we dat te veel projecten gelijktijdig om dezelfde middelen en capaciteit vragen. 

SIP 2027-2030 op hoofdlijn (incl. overprogrammering) 

Autoriseren van kredieten
Bij het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de volgende kredieten:

• Categorie I: kredieten voor het opstarten van de ambitiefase, planfase of projectfase kleiner dan of gelijk aan € 1 miljoen die voldoen aan de gestelde voorwaarden conform artikel 5.2 van de financiële verordening.
• Categorie II en III: kredieten kleiner dan of gelijk aan € 1 miljoen. Bedrijfsmiddelen en vervangingsinvesteringen worden door de raad geautoriseerd ongeacht de investeringsgrootte.
• Kredieten groter dan € 1 miljoen worden op een later tijdstip in het begrotingsjaar via een apart voorstel voorgelegd aan de gemeenteraad ter besluitvorming.