Vitaal en Sociaal Breda

Onderstaande doelstellingen zijn gebaseerd op de Onderwijsvisie, het Beleidskader jeugd ‘samen voor de toekomst’ en de Inkoopstrategie WBO Jeugd 2025. 

De indicatoren geven de ontwikkeling van het gebruik van jeugdhulp weer en zijn niet direct te koppelen aan één subthema. De uitkomsten worden direct of indirect beïnvloed door de activiteiten en veranderingen die wij op verschillende terreinen in 2027 doorvoeren. De indicatoren hebben een belangrijke signalerende functie voor de veranderingen die worden beoogd. Indien tijdens de uitvoering blijkt dat ook de indicatoren moeten worden bijgesteld, volgen gedurende het reguliere herijkingsproces voorstellen. 

Opgroeien
Het begrotingssaldo is met € 0,15 miljoen afgenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• De toegekende loon- en prijscompensatie leidt tot een stijging van het begrotingssaldo van € 2,5 miljoen.
• Vanuit het bestuursakkoord 2026-2030 is een aanvullende taakstelling van € 1,0 miljoen op Jeugd opgenomen.
• Daarnaast worden de reeds ingezette beheersmaatregelen jaarlijks stapsgewijs verhoogd. Ten opzichte van 2026 leidt dit tot een aanvullend effect van € 0,75 miljoen.
• De beschikbare formatiebudgetten nemen met € 0,6 miljoen af ten opzichte van 2026. Dit wordt mede veroorzaakt door een verlaging van het budget voor externe inhuur.
• De bijdrage aan regionale activiteiten neemt met € 0,3 miljoen af. Dit hangt onder andere samen met een gewijzigde financieringssystematiek voor de inzet van het Crisis Interventieteam.

Deze hoofddoelstellingen zijn gebaseerd op de Visie 2040 - Naar een toekomstbestendig sociaal domein, het Beleidskader Wmo, het Beleidskader Breda Samen Doorpakken, Vrijwilligen in Breda 2022 - 2024 en het Beleidskader Inclusief Samenleven. 

In het beleidskader Wmo en het beleidskader Inclusief Samenleven is vastgesteld dat er nieuwe indicatoren worden ontwikkeld. Bij het beleidskader Inclusief Samenleven streven we naar passende indicatoren op het gebied van discriminatie en inclusie. Bij Wmo ontwikkelen we indicatoren die te maken hebben met maatwerkvoorzieningen, ondersteuning in de sociale basis, het verbeteren van de zelfredzaamheid en de toename van vaardigheden. Deze indicatoren sluiten beter aan op de thema’s hierboven en de beweging die volgt uit het beleidskader Wmo. In 2026 en 2027 doen we voorstellen voor passende indicatoren. 

Onderstaande indicatoren geven een algemeen beeld van de effecten van de ondersteuning en de tevredenheid over de Wmo-hulpmiddelen- en voorzieningen. 

Betrokken zijn
Het begrotingssaldo is met € 1,9 miljoen toegenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• De toegekende loon- en prijscompensatie leidt tot een stijging van het begrotingssaldo van € 1,85 miljoen.
• Vanuit het bestuursakkoord 2026-2030 is aanvullend € 0,75 miljoen beschikbaar gesteld voor loon- en prijsontwikkelingen ter dekking van de stijgende tarieven binnen de Wmo. Hiertegenover staat een taakstelling voor 2027 uit het bestuursakkoord van € 1,0 miljoen op de Wmo-voorzieningen.
• Daarnaast zijn de geraamde uitgaven voor het collectief taxivervoer, op basis van de actuele prognose van de GR RWB, met € 0,45 miljoen naar beneden bijgesteld.
• Vanuit het bestuursakkoord is er € 0,15 miljoen toegevoegd inzake mentale gezondheid bij jongeren en aanpak weerbaarheid. 
• Vanuit het budget Beschermd wonen is € 0,6 miljoen toegevoegd aan de begroting voor Wmo-begeleiding in het thema Betrokken zijn, omdat cliënten vaker doorstromen vanuit Beschermd Wonen naar begeleiding. Hierdoor nemen de uitgaven voor Wmo-begeleiding toe, terwijl de uitgaven binnen Beschermd Wonen afnemen.

Deze hoofddoelstellingen sluiten aan bij de Woonvisie Thuis in Breda 2024 -2040 en zijn gebaseerd op het Beleidskader regionale maatwerkvoorziening Beschermd wonen regio Breda, het Regionaal Beleidskader Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (Gia) en Crisiszorg, het Beleidskader Maatschappelijke opvang, OGGZ en verslavingspreventie regio Breda "Een (t)huis= een zorg minder en het beleidskader Wmo.

Thuis
Het begrotingssaldo is € 4,9 miljoen afgenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• In 2027 vervallen diverse incidentele budgetoverhevelingen die in voorgaande jaren beschikbaar waren gesteld. Dit leidt tot een afname van het begrotingssaldo van € 2,15 miljoen. Deze middelen waren onder andere bestemd voor regionale opgaven, zoals de maatschappelijke opvang.
• Daarnaast was in 2026 een incidenteel budget van € 2,9 miljoen beschikbaar voor de renovatie van de vrouwenopvang. Omdat deze eenmalige bijdrage in 2027 niet terugkeert, neemt het begrotingssaldo in 2027 met hetzelfde bedrag af.
• Vanuit het bestuursakkoord is ten opzichte van de begroting 2026 € 0,35 miljoen extra toegevoegd inzake actieplan vrouwenveiligheid. 
• De subsidie aan het Mondiaal Centrum Breda wordt voortgezet, hiervoor is het bestuursakkoord € 0,1 miljoen beschikbaar gesteld.
• Het budget van Beschermd wonen is met € 0,6 miljoen verlaagd en wordt toegevoegd aan de begroting voor Wmo-begeleiding in het thema Betrokken zijn, omdat cliënten vaker doorstromen vanuit Beschermd Wonen naar begeleiding. Hierdoor nemen de uitgaven voor Wmo-begeleiding toe, terwijl de uitgaven binnen Beschermd Wonen afnemen.

• Binnen het programma Vitaal en Sociaal Breda, binnen het thema Thuis, doen zich ontwikkelingen en risico’s voor waarvan de financiële consequenties op dit moment nog niet volledig kunnen worden ingeschat. Om voldoende handelingsruimte te behouden en indien nodig passende maatregelen te kunnen treffen, wordt in 2027 € 0,6 miljoen uit het meerjarenperspectief beschikbaar gesteld.

Bij dit thema horen belangrijke leefgebieden, zoals werk en inkomen en onderwerpen, zoals schulden en armoede. We willen dat iedereen het werk van de gemeente ziet als eerlijk en betrouwbaar. Dit thema geeft voor een belangrijk deel uitvoering aan het Beleidsplan Armoede en Schulden.

Om deze hoofddoelstellingen te bereiken, voeren we in 2027 verschillende activiteiten uit. Deze zijn te vinden onder ‘wat gaan we daarvoor doen?’. Het totale pakket van activiteiten draagt bij aan het realiseren van de hoofddoelstellingen.

Samengevat richt dit programma zich op de volgende onderdelen:

Leren, ontwikkelen en werken
Het begrotingssaldo is met € 0,7 miljoen toegenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• De ombuiging op participatie loopt af: in 2026 was nog € 0,5 miljoen ingeboekt, vanaf 2027 is dit nihil. Hierdoor stijgt het begrotingssaldo met € 0,5 miljoen.
• De incidentele rijksmiddelen voor de implementatie van de Participatiewet in balans nemen af van circa € 0,35 miljoen in 2026 naar € 0,05 miljoen in 2027. Dit leidt tot een nadeel van circa € 0,30 miljoen.
• In 2026 was door budgetoverheveling 2025 eenmalig € 0,51 miljoen extra beschikbaar voor het organiseren van sociale ontwikkelbedrijven. Dit bedrag vervalt in 2027. Daarnaast is de SW-subsidie in 2027 € 1,10 miljoen lager door de afloop van de WSW-regeling.
• Voor de verbreding en digitalisering van de Bredapas is vanuit de budgetoverheveling 2025 in totaal € 0,4 miljoen doorgeschoven: € 0,2 miljoen naar 2027 en € 0,2 miljoen naar 2028. Voor 2027 betekent dit een tijdelijke verhoging van het budget.
• Voor vroegsignalering bij problematische schulden is in 2026 incidenteel € 0,23 miljoen ontvangen. Omdat deze bijdrage vooralsnog niet structureel is, vervalt dit bedrag in 2027.
• Het schuldenafkoopfonds wordt structureel doorgezet vanaf 2027, hiervoor is in het bestuursakkoord 2026-2030 € 0,08 miljoen beschikbaar gesteld.
• De doorbelasting van personeelskosten vanuit de afdeling Sociaal beleid is in 2027 € 1,1 miljoen hoger. Dit komt doordat de verdeling over de 3 ketens van het Sociaal Domein vanaf 2027 is aangepast aan de feitelijke inzet, nadat het team Juridische Zaken Sociaal Domein in 2026 is overgegaan naar Sociaal beleid.
• De toegekende loon-/prijscompensatie verhoogt het begrotingssaldo met € 1,0 miljoen.
• De extra middelen voor uitvoeringskosten van inburgering en migratie nemen af. In 2026 was hiervoor € 1,5 miljoen beschikbaar. In 2027 is dit € 1,3 miljoen en vanaf 2029 € 0,9 miljoen, omdat de doelgroep naar verwachting kleiner wordt.

Om deze hoofddoelstellingen te bereiken, voeren we in 2027 verschillende activiteiten uit. Deze zijn te vinden onder ‘wat gaan we daarvoor doen?’. Het totale pakket van activiteiten draagt bij aan het realiseren van de hoofddoelstellingen. De hoofddoelstellingen zijn gebaseerd op de Gezondheidsvisie en de Visie op sport en bewegen. 

De indicator Structureel sporten laat zien hoever we zijn met onze doelstelling om zo veel mogelijk Bredanaars te laten bewegen. De indicatoren over de gezondheidsbeleving laten zien in hoeverre iedereen in Breda gezond kan leven. 

Het begrotingssaldo is met € 1,4 miljoen afgenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• De doorbelasting van personeelskosten vanuit de afdeling Sociaal Beleid neemt in 2027 met € 0,3 miljoen af als gevolg van een aanpassing van de verdeling binnen het Sociaal Domein op basis van de feitelijke inzet.
• In 2026 wordt incidenteel geïnvesteerd in een blaashal voor de hockeysport. Hiermee wordt de druk op de beschikbare binnensportaccommodaties verminderd. In 2027 leidt dit tot een afname van € 0,8 miljoen.
• In 2027 vervalt de investeringsregeling sportaccommodaties. Hierdoor nemen de uitgaven af met € 0,3 miljoen ten opzichte van 2026.
• In het bestuursakkoord 2026-2030 is ook voor 2027 een bedrag van € 0,08 miljoen beschikbaar gesteld voor Stichting Bredase Aangepaste Sporten (BAS).
• Voor sport en beweging in de openbare ruimte is een impuls van jaarlijks € 0,05 miljoen beschikbaar gekomen in deze bestuursperiode.

In een groeiend en bruisend Breda waar bewoners met elkaar verbonden zijn, kennen mensen elkaar en komen zij elkaar dicht bij huis tegen. Deze ontmoeting leidt tot sterke dorpen, wijken en buurten en waar mensen weten dat ze gezien worden en voor elkaar klaar staan. Dit verstaan we onder weerbaarheid. Onze inzet op deze doelstelling meten we op basis van indicatoren over de beleving van bewoners. Zo berekenen we de sociale cohesie op basis van antwoorden op een aantal vragen in de Buurtenquête. Dit is voor ons een belangrijke graadmeter hoe de ontwikkelingen in de stad als geheel en in de dorpen en wijken verlopen, ofwel het sentiment in de stad, dorp of wijken. Vragen waarin Bredanaars aangeven in hoeverre zij zelf actief zijn in hun buurt en hoe zij de ondersteuning van initiatieven door de gemeente beoordelen kleuren deze ontwikkelingen verder in. Concreet zien we in het aantal bewonersinitiatieven in de dorpen en wijken en in het aantal wijkdeals terug wat de directe resultaten hiervan zijn op straat.

Om deze doelstellingen te bereiken, zetten we in op het ondersteunen van de vrijwilligers die dagelijks het verschil maken in de dorpen en wijken. We zien deze vrijwilligers als onmisbaar bij de activiteiten in de dorpen en wijken en in het beschikbaar hebben van voorzieningen, zoals de buurthuizen. De vrijwilligers die zich inzetten voor de honderden buurtinitiatieven en wijkdeals in de dorpen en wijken zorgen voor een levendige, bruisende stad. Hier zien we onze ambitie voor een groene stad die sociale activiteiten uitdaagt en activeert in uitvoering. We investeren extra in wijkdeals als instrument om de ambities Stad in een Park samen met bewoners te realiseren. Graag benutten we de betrokkenheid van bewoners ook in participatie. We vertalen grote, gemeentebrede opgaven naar consequenties voor de dorpen en wijken en gaan hierover in gesprek. Dit doen we onder andere met de dorps- en wijkraden. Daarnaast helpen we opgaven verder met onze wijk- en proceskennis waarmee slagingskansen aanzienlijk verbeteren. Natuurlijk is dat aan de orde als er een speelplek wordt vervangen, maar evengoed bij activiteiten, zoals het opstellen van een wijkplan. In 2027 leveren we een gebiedsperspectief/wijkplan Hoge Vucht op. Ook in de dorpen en wijken waar een dergelijk plan niet in de planning zit, zijn en blijven onze wijkbeheerders in gesprek met (actieve) bewoners. Dit om voortdurend een actueel beeld te hebben van de sentimenten in de wijken. We zoeken ook voortdurend naar vormen van samenwerking met de dorpen en wijken waar de energie is en gaan in ons nieuwe beleid daar ook op inzetten gezien de ontwikkeling van Breda en de innovatieve mogelijkheden om samen te werken. 

We zien dat voor het behalen van onze doelstellingen op ontmoeting, maar ook op leefbaarheid en veiligheid, extra inzet nodig is in de aandachtswijken. Om die reden neemt de wisselwerking tussen de inzet vanuit het wijkgericht werken en de inzet vanuit Verbeter Breda een belangrijke plek in, in het werken in de wijk. Zo werken we vanuit buurtpunten waar de uitdagingen in de wijk hierom vragen. De buurtpunten zien we als plekken waar de samenwerking tussen wijkprofessionals, maar ook met bewoners tot uiting komt in concrete projecten en activiteiten. Deze dragen bij aan leefbaarheid en kansengelijkheid en daarmee aan een fijne buurt om te wonen.

In de wijken waar de afgelopen jaren wijkplannen zijn gemaakt (Heusdenhout en Tuinzigt) vraagt de uitvoering om focus in de uitvoering. Hetzelfde geldt voor de grote projecten waar vanuit de wijkaanpak aan wordt meegewerkt, zoals de aanpak in het Valkenbergpark-Stationsgebied en het voorbereiden van een veilige jaarwisseling. Ook bredere thema's, zoals Weerbare wijken, Sociale basis en de Energietransitie krijgen een plek in het werken in de dorpen en wijken en hebben onze speciale aandacht. Naast deze inzet, is tijd en capaciteit nodig om het wijkgericht werken (beleidsnota 2012) en de wijkaanpak (uitvoeringsplan 2019) te herzien. We hebben veel ambitie en we bereiken veel. Onze werkwijze waarbij we vooral reageren op wat er speelt in de dorpen en wijken vraagt echter om focus. Ook het in beeld brengen van wat we kunnen realiseren en wat er met de beschikbare capaciteit en middelen niet lukt, hoort daarbij. Op deze manier dragen we bij aan het herijken van onze werkwijze. Hierbij zoeken we in lijn met de bredere ambities in de stad meer samenhang en samenwerking met partners die in de wijken actief zijn, met name in het onderwijs en het bedrijfsleven.

Ontmoeten
Het begrotingssaldo is met € 0,9 miljoen afgenomen. Dit zijn de belangrijkste oorzaken:

• In het bestuursakkoord is € 0,3 miljoen structureel beschikbaar gesteld voor Stad in een park- groene wijkdeals, hiervan is € 0,1 miljoen toegevoegd aan de wijkdeals binnen thema Ontmoeten.

• Ten opzichte van 2026 is in 2027 circa € 1,0 miljoen minder aan middelen beschikbaar voor de uitvoering van de opgave Asiel en Opvang. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat in 2026 incidentele middelen (€ 0,7 miljoen) beschikbaar waren voor onder meer de uitvoering van de Spreidingswet, de aanpak van overlastgevende asielzoekers, de uitkering op grond van het Faciliteitenbesluit opvangcentra en activiteiten gericht op community building. 
  Daarnaast wijzigt de bekostigingssystematiek van de opvanglocatie Het Koetshuis. Vanaf 2027 valt deze locatie onder de Doelgroep Flexibele Regeling (DFR), dit betreft een specifieke uitkering van het Rijk. Hiermee vervallen de huidige financieringsstromen vanuit HAR+ en de gemeentelijke structurele bijdrage van € 0,3 miljoen. De exploitatie wordt daarmee volledig bekostigd volgens een landelijke financierings- en verantwoordingssystematiek die beter aansluit bij de feitelijke opvangopgave en de daarbij behorende kosten.