Overzicht incidentele baten en lasten

Onderstaand is per programma weergegeven wat de incidentele baten en lasten zijn.

Het overzicht van incidentele baten en lasten geeft inzicht in de kosten en opbrengsten die een incidenteel karakter hebben. Dit inzicht is van belang voor de beoordeling welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. Dit laat zien in welke mate de begroting structureel en reëel in evenwicht is en in hoeverre de lasten van de activiteiten in de jaarrekening met structurele baten zijn gerealiseerd.

Incidentele lasten beïnvloeden het structureel begrotingssaldo en/of exploitatiesaldo positief en incidentele baten beïnvloeden het structureel begrotingssaldo en/of exploitatiesaldo negatief. Bij een negatief incidenteel begrotingssaldo en/of exploitatiesaldo wordt een deel van de incidentele lasten ook afgedekt door structurele baten. Dit is goed voor het structureel begrotingsevenwicht. Bij een positief incidenteel begrotingssaldo en/of exploitatiesaldo daarentegen worden incidentele baten ingezet om structurele lasten af te dekken. Dit leidt tot een negatief structureel evenwicht.

Bovenstaand overzicht laat zien dat over de jaren 2025-2028 het incidenteel begrotingssaldo negatief is. Bij een negatief incidenteel begrotingssaldo wordt een deel van de incidentele lasten ook afgedekt door structurele baten. Dit is goed voor het structureel begrotingsevenwicht. 

De toelichtingen van de incidentele posten zijn hieronder opgenomen.

1. Diversiteit en Inclusie: 2024-2027
Het betreft een impuls voor het realiseren van de in het bestuursakkoord genoemde ambities op het gebied van Diversiteit en Inclusie. We stellen voor de periode 2024 tot en met 2027 € 0,1 miljoen per jaar beschikbaar. Kosten betreft het werven van een aanspreekpunt en aanjager.

2. Budgetoverhevelingen
In eerdere raadsbehandelingen is besloten om een aantal budgetten beschikbaar te stellen voor 2025. De budgetten zijn gestort in de exploitatiereserve. In de begroting 2025 zijn deze budgetten weer opgevoerd en worden ze onttrokken uit de exploitatiereserve. Het betreft de volgende budgetten:

• Regionale middelen maatschappelijke opvang
  De gemeente Breda voert de centrumtaak uit voor de maatschappelijke opvang in de regio. Met de regio is afgesproken om het positieve resultaat op maatschappelijke opvang beschikbaar te houden voor de regio conform de beleidsnota maatschappelijke opvang. De beschikbare middelen worden onder andere ingezet voor pilotprojecten.
• Aanpak jeugdwerkloosheid crisisdienstverlening
  Middelen die zijn bedoeld voor incidentele subsidies en kortlopende projecten die betrekking hebben op huiselijk geweld in afhankelijkheidsrelaties.
• Regio West-Brabant
  Betreft regionale middelen voor de aanpak van jeugdwerkloosheid (arbeidsmarktregio West-Brabant) conform het nieuwe beleidsplan 2024-2028 arbeidsmarktregio West-Brabant en het uitvoeringsplan 2024-2026.
  
• Regie doelgroepspecifieke aanpak
  Het beoogde doel van de middelen is om in de periode 2024-2026 middelen beschikbaar te stellen om de arbeidsparticipatie van statushouders en andere kwetsbare groepen te vergroten en hen extra te ondersteunen.
• Doorontwikkeling Sociaal ontwikkelbedrijf
  Het kabinet heeft in de voorjaarsnota 2024 extra middelen vrijgemaakt om gemeenten te ondersteunen bij de organisatie van Sociaal ontwikkelbedrijven. Een gedeelte van deze middelen is overgeheveld naar 2025.
• Verbetering luchtkwaliteit op scholen
  Betreft gemeentelijke bijdrage (beschikbaar gesteld bij de begroting 2022) om ventilatie in schoolgebouwen te verbeteren. 
• Experiment gesloten coffeeshops
  Betreft incidenteel budget voor 2024-2028 ten behoeve van het experiment gesloten coffeeshopketen.
• Impulsbudget aanjagen innovatie 
  Betreft middelen voor de implementatie van Copilot en het verder onderzoeken van toepassingen van kunstmatige intelligentie en automation.
• Advieskosten/middelen directie
  Betreft middelen voor dekking van advieskosten voor de directie en voor de doorontwikkeling van de huisstijl.
• SaaS-oplossing
  Betreft middelen voor het dekken van SaaS-applicatiekosten voor softwareprojecten die vanuit 2024 doorlopen in 2025 en in 2025 zijn afgerond.

3. Bestuursakkoord 2022-2026
In het bestuursakkoord 2022-2026 zijn de volgende incidentele impulsen en ombuigingen opgenomen:

• Aanpak ongedocumenteerden
  Voor de opvang van ongedocumenteerden is in het bestuursakkoord € 0,1 miljoen beschikbaar gesteld. Looptijd tot 2026.
• Ombuiging participatie
  De ombuiging heeft een aflopend karakter. De ombuiging was opgenomen als € 3,0 miljoen in 2023 en € 2,0 miljoen in 2024. Voor 2025 is de ombuiging ingeboekt op € 1,0 miljoen en voor 2026 € 0,5 miljoen. Vanaf 2027 is er geen ombuiging meer ingeboekt.
• Ombuigingen winstnemingen grondexploitaties
  Herzieningen in het verleden liet een positief saldo zien. In het kader van reel begroting is een saldo ingerekend als baat voor 2026 in de begroting.
• Cofinanciering subsidie volkshuisvestingsfonds
  Voor het verduurzamen van woningen in aandachtsgebieden is cofinanciering nodig. We gebruiken de algemene reserve in de bestuursperiode om de cofinanciering te realiseren.
• Verhogen onderhoudsniveau dorpen en wijken
  In het Bestuursakkoord was, vanwege de stand van het meerjarenperspectief, ten behoeve van de structurele toevoeging van € 3 miljoen budget voor verhoging van het onderhoudsniveau van dorpen en wijken, in 2025 een extra reservering opgenomen van € 3 miljoen die in 2026 (ravijnjaar) ingezet kon worden. Deze incidentele last betreft dus een administratieve correctie om de structurele lijn te kunnen handhaven. In 2026 is dit dan een een incidentele bate.
• Verkoop vastgoed
  Er worden meerdere vastgoedobjecten de komende jaren door de gemeente verkocht. Voor deze incidentele posten is jaarlijks een positief saldo ingeboekt. 
• Veiligheidsaanpassing en veiligheid scholen en infrastructuurfonds
  Incidentele middelen voor 2024 en 2025 om de verkeersveiligheid rondom scholen aan te pakken en om Breda bereikbaar te houden.

4. Tussenvoorziening sociale woningvoorraad
We willen een tijdelijke uitbreiding van de sociale woningvoorraad creëren, de zogenaamde tussenvoorziening. Hierdoor blijft het aanbod betaalbare huurwoningen voor een bredere doelgroep beschikbaar. De exploitatielasten worden onttrokken uit de algemene reserve.

5. Tussenvoorziening asielopvang
Betreffen de baten en lasten voor de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïners. Middels een specifieke uitkering vanuit het Rijk worden hier middelen voor ontvangen en derhalve heeft dit een incidenteel karakter.

6. Vrouwenopvang
Voor de jaren 2024 tot en met 2026 stellen we vanuit de algemene reserve € 5,6 miljoen extra beschikbaar voor de renovatie van de vrouwenopvang.

7. Reserve sportinvesteringen
De één-derde regeling is een investeringssubsidie die voortkomt uit het bestuursakkoord. Deze regeling ondersteunt sportverenigingen bij het doen van grote investeringen in hun sportcomplex.

8. Grondexploitaties
Betreft kosten, opbrengsten en mutaties onderhanden werk voor grondexploitaties bedrijventerreinen, Crossmark en woningbouw.

9. GameHub Breda
Betreft verbouwkosten voor het realiseren van een GameHub in Breda en dat voor een periode van minimaal 10 jaar te gebruiken.

10. Cultuurbeleid 2025-2028
Betreft een incidentele financiële impuls voor de jaren 2025-2028 voor de uitvoeringsagenda cultuurbeleid 2025-2028 en het cultuurbeleid 2025-2028 'stad van creatief talent'. De impuls is bestemd voor cofinanciering van culturele meerjarensubsidies. 

11. Versnellingsopgave wonen
Onttrekking uit de reserve ten behoeve van locatiegebonden incidentele impulsen voor de jaren 2025 en 2026.

12. Bijdrage bovenwijkse voorzieningen
Onttrekking uit de reserve ten behoeve van locatiegebonden impulsen voor de jaren 2025 en 2026.

13. Taakstelling kadernota 2024

• De invulling van de taakstelling van stedelijke ontwikkeling kent een incidenteel karakter (niet structureel ingevuld) en derhalve opgenomen in het overzicht.
• In de begroting 2022 zijn impulsmiddelen van € 250.000 per jaar tot en met 2025 beschikbaar gesteld om elektrische oplaadpunten aan te leggen. Vanaf 2026 is vanuit de kadernota een taakstelling opgenomen. Aangezien deze niet structureel is ingevuld, is het opgenomen in het overzicht. 

14. Aanpassing voorziening verkeersregelinstallaties
Dit betreft een tijdelijke verhoging van de dotatie aan de voorziening, omdat de apparatuur van de VRI's eerder vervangen diende te worden. Dit wordt in de jaren 2025 en 2026 gecompenseerd.

15. Volkshuisvestingsfonds
Vanuit het Rijk ontvingen we een éénmalige subsidie voor het verbeteren van veiligheid en leefbaarheid in kwetsbare wijken. Deze middelen worden in een periode van maximaal 10 jaar ingezet om kwaliteit van de wijken te verbeteren door deze woningen te verduurzamen. Dit betreft voor de 1e tranche een periode van 2021 t/m 2031. Voor de aanvraag van de subsidie van de 2e tranche van het Volkshuisvestingsfonds zijn er vanaf 2024 t/m 2033 middelen nodig als cofinanciering.

16. Reserve bodemfonds
De bodemreserve wordt ingezet voor bodemonderzoek en de sanering van (historisch) vervuilde gronden, het bijbehorende beleid en de begeleiding. De ontwikkelingen in de stad zijn onzeker, waardoor de inzet maatwerk vereist en per jaar kan verschillen. Door deze reserve te vormen, kunnen pieken en dalen in de uitgaven worden opgevangen. De reserve wordt tot en met 2030 voortgezet vanuit de decentralisatie-uitkering uit de (mei)circulaire.

17. Reserve klimaatfonds
Een reserve ter versterking van de gemeentelijke klimaatdoelstellingen. 

18. Reserve toekomstbestendig wonen
Financiert de kapitaallasten die voortkomen uit de regeling Toekomstbestendig Wonen. 

19. Reserve FIBI
Deze bestemmingsreserve is de opvolger van de reserve bovenwijkse voorzieningen en wordt gevoed door exploitatiebijdragen uit nieuwbouwplannen. Onttrekkingen vinden plaats voor kosten van bovenwijkse voorzieningen en het jaarlijkse beheer.

20. Preventie met Gezag
Voor de periode 2023-2025 heeft het Rijk een subsidie verstrekt aan de gemeente Breda voor het uitvoeren van het plan preventie met gezag.

21. Project BMIP
Kosten gerelateerd aan de pilot Brabants migratie informatiepunt (BMIP) met een looptijd van 1 oktober 2023 tot 1 oktober 2025.

22. Reserve kapitaalgoederen
Bij de Actualisatie Kapitaalgoederen heeft de Raad een reserve kapitaalgoederen ingesteld om groot onderhoud, achterstanden en achterstalligheden weg te werken. Deze aanvullende maatregelen vloeien voort uit de resultaten van de (inhaalslag op de) inspecties. De reserve is ingesteld voor de duur van zeven jaar, de periode waarbinnen de aangekondigde inspecties worden verricht (vijf jaar) en de daaruit voortvloeiende maatregelen redelijkerwijs kunnen worden uitgevoerd (twee jaar). De maximale hoogte van de reserve is op € 8 miljoen bepaald. In 2025 is een eerste storting gedaan van € 2,3 miljoen.

23. Impulsbudget digitalisering
Vanuit de kadernota 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor digitalisering en automatisering om de dienstverlening te versterken en de stedelijke ambities te verwezenlijken.

24. Eenmalige korting gemeentefonds
In het BOFv van 10 april 2024 hebben het Rijk en de koepels (VNG, IPO) afgesproken om met de financieel toezichthouders en in afstemming met gedeputeerden verantwoordelijk voor financiële toezicht, een afspraak te maken. Het doel van deze afspraak is dat de eenmalige daling gemeentefonds in 2025 door toezichthouders in de meerjarenbegroting 2025-2028 voor de jaarschijf 2025 als incidenteel wordt gezien.

25. Bijdrage algemene reserve
In het bestuursakkoord 2018-2022 is besloten middels een bijdrage de algemene reserve op peil te houden. 

26. SaaS-oplossingen
Voor het dekken van SaaS-applicatiekosten wordt over de periode 2023-2025 een beroep gedaan op de algemene reserve. Deze middelen worden vervolgens over een periode van 10 jaar (2026-2035) weer teruggestort in de algemene reserve.

27. Begrotingsreserve
De basis voor deze storting wordt gevormd door afspraken aan de hand van de businesscase met de NS voor de periode tot en met 2027.

28. Wet open overheid
De incidentele middelen voor de periode 2022 tot en met 2026 zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie.

29. Versterking dienstverlening gemeente
Betreffen impulsmiddelen tot en met 2027 om de dienstverlening bij de overheid te versterken naar aanleiding van het rapport van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag.