Samenvatting

2025 stond in Breda in het teken van bouwen aan de stad, wijken en dorpen. In hoe we samenleven, werken, wonen en onze gemeente organiseren. We zetten concrete stappen op het gebied van sociale veerkracht, innovatie en economie, woningbouw en leefomgeving, veiligheid en de verdere professionalisering van de organisatie. Met deze basis gaan we in 2026 gericht verder aan de slag voor een toekomstbestendige stad.

Breda wil een gemeente zijn waar iedereen mee kan doen. In 2025 zijn in het sociaal domein duidelijke keuzes gemaakt om ondersteuning toekomstbestendig te organiseren en kansen voor inwoners te vergroten.

Jeugd: In 2025 is een koerswijziging ingezet in het jeugddomein. Knelpunten in het jeugddomein lossen we niet op door de inzet van meer jeugdhulp, maar we normaliseren waar dat kan, organiseren de toegang centraler en stellen duidelijker grenzen aan de inzet van jeugdhulp. Ook zijn er twee Stevige Lokale Teams gestart en voorbereidingen getroffen voor nieuwe afspraken over jeugdhulp vanaf 2027.

Wmo: Het beleidskader Wmo is vastgesteld en geeft richting aan toegankelijke en betaalbare ondersteuning, met meer focus op scherpe sturing, zelfredzaamheid en samenwerking.

Opvang en bescherming: De asielopvang aan de Heerbaan is geopend en in het Novotel is een noodopvanglocatie ingericht. Ook is de vrouwenopvang uitgebreid met extra plekken.

Bibliotheek Hoge Vucht: Met de opening van de nieuwe bibliotheek is de sociale infrastructuur in de wijk versterkt met een laagdrempelige ontmoetingsplek.

Onderwijs en kansengelijkheid: In Hoge Vucht en Haagpoort zijn de eerste Familiescholen gestart. Ook organiseerde Breda het onderwijsevenement Kansrijk ontwikkelen in Breda en is voor- en vroegschoolse educatie gratis gemaakt voor gezinnen met een laag inkomen zonder kinderopvangtoeslag.

Werk en inkomen: Breda Werkt zette stappen richting een Sociaal Ontwikkelbedrijf, onder andere met een Trainingslab en nieuwe leerlijnen.

Diversiteit en inclusie: Het beleidskader Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie is opgesteld om gelijke kansen te versterken en discriminatie tegen te gaan.

Sport en bewegen: Met het uitvoeringsprogramma Sport en Bewegen is ingezet op brede motorische ontwikkeling en inclusief sporten. De samenwerking met het Jeugdfonds Sport is versterkt om ervoor te zorgen dat ook kinderen uit gezinnen met een laag inkomen mee kunnen doen.

Samen met ondernemers en partners versterkte Breda de economische basis van de stad door te investeren in innovatie, talent en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.

’t Zoet: Het koersdocument voor ’t Zoet is vastgesteld. Hierin staat hoe het voormalige CSM-terrein zich ontwikkelt tot een levendige wijk met ruimte voor 4.000 tot 6.000 woningen, innovatieve bedrijven, cultuur en groen.

Gebiedsontwikkeling: In Gasthuisvelden en Centrum Oost zijn vervolgstappen gezet in de stedelijke ontwikkeling. Voorbeelden zijn het Seeligpark en de uitbreidingslocaties in de binnenstad.

Innovatiedistrict: De Ambitie Innovatiedistrict Breda is door de betrokken organisaties, bedrijven en onderwijsinstellingen in Breda vastgesteld. De ambitie bestaat uit actielijnen voor innovatie, ondernemerschap en talentbinding. Voor de RobotCampus is een extra locatie aangekocht, de voorbereiding voor placemaking op ‘t Zoet is gestart en zijn de incubators uitgebreid.

Ruimtelijk-economische visie: De Ruimtelijk Economische Visie Breda 2040 is vastgesteld en geeft richting aan duurzame economische groei.

Horeca en economie: Het horecabeleid Kiezen voor kwaliteit is vastgesteld. Hiermee wordt ingezet op kwaliteit, diversiteit en innovatie. De nieuwe terrasverordening is voorbereid.

Digitale innovatie (Bredata): Met Bredata zijn digitale toepassingen ontwikkeld voor leefbaarheid, bereikbaarheid en gastvrijheid. Bij de City Deal AI in de Stad was Bredata actief betrokken.

Ondernemerschap en innovatie: Met pilots, zoals MKB West-Brabant Vernieuwt, subsidies en de inzet op AI-toepassingen is toekomstgericht ondernemen gestimuleerd.

Talent en arbeidsmarkt: Initiatieven, zoals ENTER Breda en het MKB-traineeship helpen om talent aan de stad te binden. Dit hebben we opgepakt samen met bedrijven en onderwijsinstellingen.

Cultuur en erfgoed: De culturele basis is versterkt en het ambitiedocument erfgoed is vastgesteld. Daarnaast is er een Broedplaats Creative Design geopend en zijn stappen gezet richting nieuwbouw.

In 2025 werkte Breda aan woningbouw, duurzaamheid, bereikbaarheid en een groene leefomgeving.

Energietransitie: De samenwerking met Enexis is geïntensiveerd om te komen tot het vergroten van de capaciteit van de elektriciteitsaansluitingen om meer gelijktijdig stroomverbruik mogelijk te maken. Regionaal is gewerkt aan alternatieve energiebronnen.

Verduurzaming woningen: Huiseigenaren en VvE’s zijn ondersteund bij het verduurzamen van hun woningen met advies, bijeenkomsten en subsidies.

Verkeer en parkeren: Met pilots, zoals de spitsafsluiting Prinsenbeek en de uitbreiding van parkeerregulering is ingezet op leefbaarheid en bereikbaarheid. Daarnaast is de dienstverlening voor parkeren verder verbeterd en is met mobiele fietsenstallingen bij grote evenementen voor voldoende fietsparkeerplekken gezorgd.

Gedeelde mobiliteit: Het openbaar vervoer is verbeterd met een nieuwe dienstregeling, elektrische bussen en een herstelde treinverbinding. De taxiverordening is vernieuwd. Het deeltaxivervoer in West-Brabant is succesvol overgegaan naar een nieuwe vervoerder.

Natuur en landschap: Het natuurnetwerk is uitgebreid in lijn met het Groenkompas en de Omgevingsvisie 2040.

Biodiversiteit en dierenwelzijn: Met onder meer PlantenNu Breda en de nota Dieren is gewerkt aan natuur en dierenwelzijn. Het Plan Parkboerderijen moet ervoor zorgen dat kinderboerderijen en dierenweides zich verder ontwikkelen naar groene ontmoetingsplekken.

Wonen en zorg: Beleidsregels voor premantelzorgwoningen zijn vastgesteld. Ook is begonnen met en pilots die mensen met maatschappelijke beroepen voorrang geven bij woning toewijzing.

Breda werkte in 2025 aan een veilige, schone en goed onderhouden leefomgeving.

Veiligheid: De Veiligheidsvisie Breda 2030 is vastgesteld. Deze visie zet in op veiligheid en zorg. De aanpak van straatintimidatie en vrouwenveiligheid is versterkt. Toezicht en handhaving worden extra ingezet op locaties waar bewoners de meeste overlast ervaren.

Leefbaarheid in wijken: Er is geïnvesteerd in ontmoetingsplekken, buurthuizen en sportaccommodaties. Door samen met bewoners veiligheidswandelingen te houden, kwamen knelpunten in beeld en konden deze aangepakt worden. In verschillende wijken is met elkaar gewerkt aan het stimuleren van ontmoetingen en versterken van de leefbaarheid. 

Voorzieningen en vastgoed: We zetten de stap van plannen naar bouwen voor de MFA Bavel, sportvoorzieningen en woonwagenlocaties. De overdracht van het Rat Verlegh Stadion is afgerond en met de Nota Vastgoed en de voorzieningenrichtlijn ligt er duidelijke sturing op het vastgoedbeleid.

Afval en circulariteit: Het uitvoeringsprogramma afval is geactualiseerd met extra inzet op afvalvermindering, scheiding en bewustwording.

Openbare ruimte: De Visie Openbare Ruimte Breda 2040, ‘Breda Stad in een Park – overal een verhaal’ is vastgesteld. In 2025 zijn diverse plannen voor beheer en onderhoud vastgesteld en is begonnen met het programma Openbare Ruimte op Orde. Dit zorgt voor meer inzicht om achterstanden op het gebied van beheer aan te pakken.  

National Park City: Met het behalen van de titel National Park City is Breda onderdeel geworden van een internationale beweging voor meer groen, biodiversiteit en betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving.

Water en klimaat: Het Gemeentelijk Plan Stedelijk Water en Riool is vastgesteld om water en riolering toekomstbestendig te maken en klimaatverandering op te vangen. Met educatieve initiatieven zoals de Kids Klimaatexperience is ingezet op bewustwording van klimaat en water.

Regionale samenwerking: De regionale samenwerking is versterkt met de oprichting van GR Regio De Baronie en verdere samenwerking binnen de Stedelijke Regio Breda Tilburg (SRBT).

Democratie en herinnering: Er is ingezet op politieke transparantie en herdenken. Dat is gedaan met onder andere de ‘Parel van een Podcast’ en het officieel vernoemen van het park aan de Claudius Prinsenlaan als herinnering aan de bevrijding van Breda.

De organisatie is verder geprofessionaliseerd om mee te groeien met de stad.

Digitalisering: Microsoft Copilot is geïmplementeerd en medewerkers zijn getraind in het gebruik van AI. Ook is er een nieuw financieel systeem ingevoerd.

Werkgeverschap: Om het werkgeversmerk sterker te maken, is geïnvesteerd in werving, stages en arbeidsvoorwaarden.

Planning en control: In samenwerking met de gemeenteraad is de kwaliteit van de begrotings- en verantwoordingsstukken verbeterd.

Informatiebeveiliging: De organisatie bereidde zich voor op nieuwe wetgeving rond AI en medewerkers zijn getraind op informatiebeveiliging en gegevensbescherming.

Het resultaat van de jaarrekening 2025 is voor resultaatbestemming € 29,4 miljoen. Het resultaat is grotendeels incidenteel van aard. Belangrijke onderdelen die effect hebben op het resultaat zijn de decembercirculaire (€ 10 miljoen), de herziening van grondexploitaties (€ 5,7 miljoen), het niet volledig inzetten van middelen uit het meerjarenperspectief (€ 3,5 miljoen), het gerealiseerde treasury-resultaat (€ 2,6 miljoen), de specifieke uitkering realisatiestimulans woningbouw (€ 1,1 miljoen) en het onbenut blijven van de stelpost onvoorzien (€ 0,9 miljoen). Na correctie voor deze incidentele effecten resteert een resultaat van circa 0,7% van de werkelijke lasten van € 968,3 miljoen.

We doen voorstellen tot resultaatbestemming voor € 12,3 miljoen. Dit doen we onder andere voor uitkeringen die we vanuit het Rijk ontvingen en die we in 2026 willen inzetten om onze activiteiten uit te voeren. We stellen ook voor om de middelen over te hevelen die we als Breda voor de regio ontvangen. Deze middelen worden gestort in de exploitatiereserve, een reserve waarin middelen worden gestort voor specifieke toekomstige uitgaven. Na de besluitvorming over deze voorstellen tot resultaatbestemming storten we € 17,1 miljoen in de algemene reserve. 

Daarnaast zijn al middelen opgenomen in de exploitatiereserve, bestaande uit resterende budgetten van overhevelingen uit voorgaande jaren. Voor deze bestaande middelen wordt voorgesteld om € 4,7 miljoen door te schuiven naar 2026 en verder en € 1,5 miljoen vrij te laten vallen naar de algemene reserve.

In totaal wordt afgerond € 18,6 miljoen (€ 17,1 miljoen en € 1,5 miljoen) toegevoegd aan de algemene reserve. Dit versterkt de financiële weerbaarheid van de gemeente en draagt bij aan het realiseren van de inhoudelijke ambities in de komende jaren.

Bovenstaand overzicht geeft inzage in onze inkomsten. Deze zijn in te delen in 2 categorieën, namelijk inkomsten vanuit het Rijk en overige inkomsten. De inkomsten vanuit het Rijk zijn de omvangrijkste categorie. Deze bestaan uit de algemene uitkering en de uitkeringen voor inkomensvoorziening. De overige inkomsten bestaan uit de woonlastenheffingen (ozb, rioolheffing, afvalstoffenheffing), parkeerinkomsten, subsidies, huuropbrengsten en overige opbrengsten.

De totale uitgaven bedragen € 968,3 miljoen. In bovenstaand overzicht is uitgesplitst waaraan we het geld hebben uitgegeven. De uitgaven betreffen salariskosten, uitkeringen, subsidies, rente, afschrijvingen en stortingen in reserves en voorzieningen. Een nadere toelichting op de uitgaven is per programma opgenomen.

Het resultaat van de jaarrekening 2025 is voor resultaatbestemming € 29,4 miljoen.

In onderstaand overzicht hebben we programma 5 op grond van artikel 8 van het BBV nader uitgesplitst naar algemene dekkingsmiddelen (lokale heffingen, algemene uitkeringen, dividend, saldo van de financiering en overige algemene dekkingsmiddelen) en de kosten voor overhead, vennootschapsbelasting en de post Onvoorzien. Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die geen specifieke besteding hebben. De belangrijkste daarvan zijn de uitkering uit het Gemeentefonds en de opbrengst vanuit de ozb. Daarnaast is er nog een aantal kleinere opbrengsten zonder specifiek bestedingsdoel.

We stellen voor om een bedrag van € 12,3 miljoen te reserveren voor uitgaven in volgende jaren.

De voorstellen voor resultaatbestemming zijn voor het grootste deel bedoeld voor activiteiten die niet volledig zijn uitgevoerd of gestart in 2025. Het gaat dan bijvoorbeeld om middelen die we in de loop van 2025 hebben ontvangen vanuit het Rijk, terwijl de activiteiten in 2026 worden uitgevoerd.

In 2025 wilden we in totaal € 11,1 miljoen uitgeven vanuit de exploitatiereserve. Daarvan is € 5,0 miljoen uitgegeven. Er resteert dus een bedrag van € 6,1 miljoen. We stellen voor om een bedrag van € 4,6 miljoen door te schuiven naar 2026 en verder. Het restant van € 1,5 miljoen valt vrij aan de algemene reserve.

De voorstellen om gelden door te schuiven hebben veelal betrekking op activiteiten die niet volledig zijn uitgevoerd in 2025 en die doorlopen in 2026 en de jaren daarna. 

We geven inzicht in onze inkomsten en uitgaven en lichten de afwijking ten opzichte van de begroting per programma op hoofdlijnen toe.

De afwijking ten opzichte van de begroting is € 0,2 miljoen. We dienen verzoeken tot resultaatbestemming in voor een bedrag van € 2,9 miljoen vanwege specifieke positieve resultaten.

Het thema Opgroeien laat een resultaat zien van € -2,1 miljoen. De grootste afwijking doet zich voor bij Jeugdhulp met een resultaat van € -4,5 miljoen. Dit wordt vooral veroorzaakt door een hoger zorggebruik, hogere tarieven en extra inzet van personeel. Daarnaast verloopt de afname van jeugdhulp in het kader van Stevig Lokaal Teams in wijk Noordwest minder snel dan verwacht, waardoor kosten langer doorlopen dan vooraf geraamd. Ook leveren de geplande beheersmaatregelen in 2025 nog niet het begrote effect op. Daartegenover staan positieve resultaten op overige onderdelen binnen Jeugdzorg van € 1,7 miljoen en lagere kosten voor leerlingenvervoer van € 0,5 miljoen.

Het thema Betrokken zijn sluit per saldo af met een resultaat van € 0,0 miljoen. Binnen dit thema is sprake van tekorten bij Wmo-begeleiding als gevolg van een hogere instroom van begeleidingstrajecten dan begroot (€ -1,4 miljoen). Deze tekorten worden onder meer gecompenseerd door lagere kosten voor het collectief taxivervoer (€ 0,8 miljoen), doordat minder ritten zijn gereden dan begroot en door andere budgettaire effecten binnen het thema.

Het thema Thuis laat een resultaat zien van € 4,7 miljoen. Dit resultaat wordt grotendeels verklaard door positieve resultaten op de gemeenschappelijke regelingen Beschermd Wonen (€ 2,3 miljoen) en Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (€ 0,7 miljoen), evenals door een bijdrage van de regio van € 1,9 miljoen voor renovatie en verbouwing van de vrouwenopvang.

Het thema Leren, ontwikkelen en werken toont een resultaat van € -3,3 miljoen. Dit hangt samen met het resultaat op de uitvoering van de Wet BUIG (€ -3,1 miljoen), mede als gevolg van de stijging van het aantal bijstandsuitkeringen en hogere kosten voor de uitvoering van de verplichte taken uit de Wet inburgering.

Bij het thema Leven is sprake van een resultaat van € 0,2 miljoen. Dit wordt met name veroorzaakt door een lagere bijdrage aan de GGD van € 0,3 miljoen, samenhangend met een positief jaarrekeningresultaat.

Binnen het thema Ontmoeten bedraagt het resultaat € 0,8 miljoen. Dit resultaat wordt vooral verklaard doordat de kosten voor de doorstroomlocatie binnen de daarvoor geldende normvergoeding blijven (€ 0,8 miljoen) en doordat de aanbesteding voor sport- en speeltoestellen laat in het jaar is afgerond. Hierdoor is niet het volledige beschikbare budget benut (€ 0,3 miljoen). Daartegenover staan hogere kosten voor de opvanglocatie Het Koetshuis als gevolg van extra inzet op beveiliging en sociaal beheer (€ -0,4 miljoen).

De afwijking ten opzichte van de begroting is € 5,9 miljoen. We dienen verzoeken tot resultaatbestemming in voor een bedrag van € 0,5 miljoen vanwege specifieke positieve resultaten.

Het thema Stimuleren economische ontwikkeling in Breda laat een resultaat zien van € 1,6 miljoen. Dit resultaat wordt grotendeels verklaard door verplichte tussentijdse winstnemingen bij de grondexploitatie voor bedrijventerreinen van € 1,7 miljoen. Daarnaast zijn gereserveerde kapitaallasten voor de BredaRing van € 0,4 miljoen niet ingezet, omdat uit de geactualiseerde businesscase blijkt dat de BredaRing niet rendabel is. Daartegenover staan hogere kosten voor externe inhuur van € -0,4 miljoen. Deze zijn het gevolg van langdurige ziekte van medewerkers, tijdelijke inzet om overbelasting te voorkomen en moeilijk vervulbare vacatures als gevolg van arbeidsmarktkrapte.

Het thema Grote projecten laat een resultaat zien van € 3,3 miljoen. Dit resultaat wordt grotendeels verklaard door winstnemingen bij grondexploitaties binnen CrossMark van € 2,1 miljoen. Daarnaast is sprake van een positief resultaat door lagere kapitaallasten dan begroot bij de projecten Centrum Oost (€ 0,4 miljoen), Ontwikkelingen Bavel (€ 0,1 miljoen) en Gasthuisvelden (€ 0,1 miljoen). Deze afwijkingen hangen samen met fasering in de uitvoering van deelprojecten.

Het thema Dynamische stad laat een resultaat zien van € 0,2 miljoen. Dit wordt veroorzaakt door vertraging in de aanbesteding van Broedplaats Creative Design, waardoor € 0,2 miljoen niet is besteed in 2025.

Het thema Verbindend bestuur sluit af met een resultaat van € 0,8 miljoen. Bij de bijdrage aan de Regio West-Brabant is € 0,2 miljoen ontvangen als gevolg van een positief jaarrekeningresultaat over 2024. Daarnaast is bij de gemeenschappelijke regeling De Baronie sprake van een resultaat van € 0,6 miljoen. Dit betreft regionale middelen die in 2025 niet volledig zijn besteed doordat het nieuwe Baronie-bureau zich in een opstartfase bevond en vacatures nog niet volledig waren ingevuld.

De afwijking ten opzichte van de begroting is € 5,9 miljoen. We dienen verzoeken tot resultaatbestemming in voor een bedrag van € 3,9 miljoen vanwege specifieke positieve resultaten.

Het thema Wonen in Breda laat een resultaat zien van € 2,4 miljoen. Dit wordt grotendeels verklaard doordat de uitgaven voor de Verenigingsloods Ulvenhout van € 1,1 miljoen als gevolg van vertraagde werkzaamheden niet in 2025 zijn gerealiseerd. Daarnaast is de specifieke uitkering realisatiestimulans van € 1,1 miljoen pas in december 2025 beschikt, waardoor de bijbehorende middelen nog niet volledig zijn ingezet.

Het thema Verdeling beschikbare ruimte laat een resultaat zien van € -0,2 miljoen. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat, als gevolg van de herijking van de grote gebiedsprogramma’s en projectinhoudelijke keuzes, minder uren zijn geschreven op rendabele investerings- en grondexploitatieprojecten (€ -0,6 miljoen). Daartegenover blijven bij de implementatie van de Omgevingswet middelen over (€ 0,4 miljoen).

Het thema Grote woonprojecten in de stad toont een resultaat van € 1,7 miljoen. Dit komt voornamelijk doordat de grondexploitaties zijn geactualiseerd. Dit heeft geleid tot extra winstnemingen van € 1,8 miljoen.

Het thema Bereikbaar Breda laat een resultaat zien van € 0,6 miljoen. Dit resultaat wordt met name veroorzaakt door een positief resultaat binnen het parkeerbedrijf.

Het thema Breda is een duurzame en bestendige stad laat een resultaat zien van € 1,4 miljoen. Dit komt vooral doordat de uitgaven vanuit het Volkshuisvestingsfonds lager zijn uitgevallen dan verwacht (€ 1,5 miljoen), waardoor minder cofinanciering benodigd was.

De afwijking ten opzichte van de begroting is € -1,4 miljoen. We dienen verzoeken tot resultaatbestemming in voor een bedrag van € 0,1 miljoen vanwege specifieke positieve resultaten.

Het thema Veilig Breda laat een resultaat zien van € -0,4 miljoen. Dit tekort wordt vooral veroorzaakt door hogere kosten voor personele inzet en inzet bij evenementen (€ -1,9 miljoen). Daarnaast is binnen de uitvoering van de Omgevingswet sprake van een tekort van € -0,8 miljoen als gevolg van een hogere inzet van personeel dan begroot. Daartegenover staan lagere bijdragen aan de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio (€ 0,4 miljoen) en de Omgevingsdienst (€ 0,9 miljoen). Tevens zijn positieve resultaten gerealiseerd op de onderdelen zichtbare criminaliteit (€ 0,2 miljoen), ondermijning (€ 0,3 miljoen) en enkele overige posten.

Het thema Dienstverlening toont een resultaat van € 0,9 miljoen. Dit resultaat hangt samen met ontwikkelingen in de bedrijfsvoering en de inzet van capaciteit, waarbij werkzaamheden deels efficiënter zijn uitgevoerd en een deel van de geplande activiteiten later in het jaar of in volgende jaren tot uitvoering komt.

Het thema Beheer van de openbare ruimte laat een tekort zien van € -0,9 miljoen. Dit tekort wordt met name veroorzaakt door het resultaat op afvalservice van € -1,2 miljoen, als gevolg van hogere personele lasten en een hogere aanvullende dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren. Vanuit de egalisatievoorziening, waarin het jaarlijkse resultaat op het huishoudelijke deel van de afvalinzameling en -verwerking wordt verrekend, is € 0,1 miljoen ingezet. Daarmee is deze voorziening volledig benut. Daarnaast is sprake van een positief resultaat bij beheer en onderhoud van groen, doordat inspecties later zijn gestart dan begroot.

Binnen het thema Beheer van gemeentelijk vastgoed is sprake van een resultaat van € -0,5 miljoen. Dit resultaat wordt vooral verklaard door de vrijval van de voorziening duurzame waardevermindering van het Rat Verlegh Stadioncomplex (€ 2,9 miljoen), nadat overeenstemming is bereikt over de overdracht van het stadioncomplex. Daartegenover was het noodzakelijk om een extra dotatie van € 2,3 miljoen aan de onderhoudsvoorziening te doen, om de toereikendheid in de toekomst te kunnen borgen. Daarnaast was het, net als in 2024, ook in 2025 nodig om voor verschillende functies extra medewerkers in te huren om ziekteverzuim en vacatureruimte binnen het reguliere personeelsbestand op te vangen. Dit heeft geleid tot aanvullende personele lasten van € 0,9 miljoen.

Het thema Open overheid laat een resultaat zien van € -0,5 miljoen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een extra dotatie van € -0,8 miljoen aan de pensioenvoorziening (Appa-voorziening) voor (ex-)wethouders. Daartegenover staan lagere personele lasten binnen de Raad, commissies en griffie (€ 0,2 miljoen) en bij de Rekenkamer (€ 0,1 miljoen).

De afwijking ten opzichte van de begroting is € 18,8 miljoen. We dienen verzoeken tot resultaatbestemming in voor een bedrag van € 4,9 miljoen vanwege specifieke positieve resultaten, waaronder € 2,4 miljoen vanuit de ontvangen middelen van de decembercirculaire. De gemeenteraad besloot eerder om dit bedrag over te hevelen naar 2026.

Binnen het thema Een toekomstbestendige organisatie is een resultaat van € 1,6 miljoen gerealiseerd. Dit resultaat hangt samen met ontwikkelingen binnen de bedrijfsvoering, waaronder vertraging in de vervanging en aanschaf van softwareapplicaties (€ 1,4 miljoen), lager dataverbruik en lagere beheerlasten als gevolg van vertraging in aanbestedingen (€ 1,0 miljoen), vertraging in de besteding van de impuls digitalisering (€ 0,6 miljoen) en een vrijval uit de centrale personeelsvoorziening (€ 0,3 miljoen). Daartegenover staan hogere kosten voor salarissen en inhuur binnen de bedrijfsvoering (€ -2,2 miljoen).

Het thema Solide financiën laat een positief resultaat zien van € 17,2 miljoen. Dit resultaat wordt vooral veroorzaakt door de ontvangen rijksmiddelen uit de decembercirculaire (€ 10,0 miljoen), het niet volledig inzetten van middelen uit het meerjarenperspectief (€ 3,5 miljoen), het gerealiseerde treasuryresultaat (€ 2,6 miljoen) en het grotendeels onbenut blijven van de stelpost onvoorzien in 2025 (€ 0,9 miljoen).

Bij de ontwikkelingen in de stad horen investeringen. In onze grootstedelijke projecten en in de instandhouding en modernisering van onze voorzieningen. De investeringsplanning en de uitgaven voor 2025 waren als volgt:

Het geplande investeringsbedrag over 2025 (€ 119,1 miljoen) is in de bestuursrapportage bijgesteld naar € 88,6 miljoen. De werkelijke uitgaven in 2025 bedragen € 68,8 miljoen. Dit betreft een breed palet aan investeringen, onder meer op het gebied van riolering, wegen, vastgoedbeheer, mobiliteit en instandhouding van het bestaande netwerk, openbare verlichting, het wagenpark en de gebiedsontwikkelingen Centrum Oost, Nieuwe Mark, Gasthuisvelden en ’t Zoet.

Het restant van € 19,8 miljoen wordt doorgeschoven naar de komende jaren.

Financiële kengetallen geven samen de verhouding weer tussen de diverse onderdelen van de begroting, de balans en de exploitatie. Ze zijn een hulpmiddel om de financiële positie van de gemeente te beoordelen. We delen de kengetallen in op basis van stabiliteit, wendbaarheid, weerbaarheid en voldoen aan wettelijke kaders. Hieronder lichten we enkele kengetallen toe. Deze moeten in gezamenlijkheid bekeken worden om een goed beeld te krijgen van onze financiële positie. Een nadere toelichting op de kengetallen vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Met stabiliteit bedoelen we de mate waarin de gemeente haar financiële positie in evenwicht weet te houden.

Ontwikkeling van de balansposities
De balans geeft inzicht in de omvang van onze bezittingen en de manier waarop die worden betaald. De ontwikkeling van de reserves en de schuldpositie heeft invloed op de financiële positie van de gemeente.

De investeringen die we doen in de stad, activeren we en nemen we op onder onze vaste activa. Daarover schrijven we gedurende een langere periode af. De afschrijving vormt samen met de rente de kapitaallast die we jaarlijks in onze exploitatie verantwoorden. Ten opzichte van 2024 nemen de vaste activa toe. Er is dus per saldo meer geïnvesteerd dan afgeschreven.

De reservepositie bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves. In totaal gaat het om € 177,2 miljoen.

De algemene reserve is in 2025 gestegen van € 101,9 miljoen naar € 123,5 miljoen, exclusief de voorgestelde resultaatbestemming van het jaar 2025. De bestemmingsreserves bestaan uit diverse reserves, waarvan de grootste de investeringsreserve is. In deze reserve zit eind 2025 € 19,4 miljoen (eind 2024: € 14,7 miljoen). 

Solvabiliteit
De omvang van de reserves (het eigen vermogen) wordt ook wel aangeduid met het kengetal solvabiliteit. Dit kengetal ontwikkelt zich sinds 2022 als volgt:

Solvabiliteit wordt uitgedrukt in een percentage van het eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen. Dit geeft inzicht in de mate waarin we in staat zijn om aan onze verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit moet in samenhang bekeken worden met het kengetal gecorrigeerde netto schuldquote. Dit kengetal wordt gedempt doordat de gemeente grote geldleningen heeft verstrekt aan voornamelijk BreedSaam, woningcorporaties en aan Chassé Theater Beheer NV. Zonder deze leningen is het kengetal solvabiliteit 27,9% en dat geeft een realistischer beeld. De geadviseerde ondergrens voor de solvabiliteitsratio is 20%. Alle waarden daarboven worden door de VNG aangemerkt als ‘goed’. Een uitgebreidere toelichting op de kengetallen vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Wendbaarheid is de mate waarin de gemeente snel kan reageren op veranderingen in de behoeften, ambities en doelstellingen op korte en lange termijn.

Netto schuldquote
Onze schuldpositie hangt samen met alle uitgaven en inkomsten. Als onze uitgaven toenemen, hebben we ook meer financiële middelen nodig om deze uitgaven te kunnen financieren. In 2025 is onze schuldpositie gedaald ten opzichte van 2024. Wat hierbij van belang is, is de beoordeling in hoeverre we in staat zijn om aan onze verplichtingen te voldoen. Dit wordt uitgedrukt in het kengetal netto schuldquote. Deze ontwikkelt zich sinds 2022 als volgt:

Als dit kengetal minder dan 90% is, dan wordt dit gezien als ‘uitstekend’. Dit kengetal laat zien dat we, ook bij een stijging van de schuldpositie, goed in staat zijn om aan onze verplichtingen te voldoen.

Met weerbaarheid bedoelen we de mate waarin de gemeente financiële tegenvallers en financiële risico’s op kan vangen zonder grote beleidswijzigingen.

Weerstandsvermogen en risicoprofiel

Om de risico’s van € 60,7 miljoen af te dekken, heeft de gemeente in 2029 € 139,0 miljoen als weerstandscapaciteit beschikbaar. Het weerstandsvermogen is het saldo van de weerstandscapaciteit min het risicoprofiel en bedraagt € 78,3 miljoen (€ 139,0 miljoen min € 60,7 miljoen). De ratio weerstandsvermogen (totaal beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door het risicoprofiel) komt uit op 2,3. Dit betekent dat als de risico’s zich voordoen, we ons beleid kunnen voortzetten. Bij de begroting 2026 bedroeg het weerstandsvermogen € 64,4 miljoen en de ratio weerstandsvermogen 2,0.

Met wettelijke kaders bedoelen we de mate waarin de gemeente voldoet aan de wettelijk gestelde normen voor de financiering. Het EMU-saldo van de gemeente Breda is eind 2025 positief (€ 7,2 miljoen) en dus boven de referentiewaarde van € -44,5 miljoen. Dit betekent dat de bijdrage van de gemeente Breda aan het landelijk EMU-saldo geen aandachtspunt is, mits andere overheden zich ook aan hun referentiewaarden houden. Een uitgebreidere toelichting vindt u in de jaarrekening bij het onderdeel Toelichting EMU-saldo.